« back   

Wprowadzenie

Globalizacja, ułatwienia w komunikacji coraz bardziej przenikające się sfery pracy, produkcji, usług, rynki lokalne krajowe, regionalne międzynarodowe, mobilność i przepływy ludzi, towarów, usług, kapitału stawiają nowe wyzwania wobec ustawicznej edukacji zawodowej.
Idea edukacyjnej strategii rozwoju człowieka, instytucji, społeczeństwa wypływa z haseł, tendencji, strategii i już praktyki uczenia się w ciągu całego życia zarówno w systemach szkolnych, jak i pozaszkolnych, formalnie i nieformalnie coraz częściej poprzez e-learning i w procesie pracy, samokształcenia.
Analizując: prace naukowe, podręczniki z pedagogiki pracy, pedagogiki inżynierskiej: Maclean R., Wilson D.: International Handbook of Education for the Changing World of Work; Wiatrowski Z.: Podstawy pedagogiki pracy;Kwiatkowski S.M., Bogaj A., Baraniak B.: Pedagogika pracy;Rauner F., Maclean R.: Handbook of Technical and Vocational Education and Training Research;Pineda P.: Pedagogía Laboral;Schelten A.: Grundlagen der Arbeitspädagogik; Melezinek A.: Pedagogika inżynierska. Metodologia nauczania techniki;Driensky D.: Inžinierska pedagogika; Dorninger Ch.: Der achtfache Pfad – Methodik und Praxis der Ingenieurpädagogik,odwołania do literatury zagranicznej w polskiej pedagogice pracy i innych, stwierdzam, że wiedza o światowym dorobku jest ograniczona do ukształtowanych, na ogół skąpych osobistych kontaktów i dostępnej literatury, mimo wszechpotężnego Internetu.
Mimo ułomności z powodów jak wyżej, mała jest wiedza o wydawnictwach międzynarodowych instytucji: CEDEFOP,United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO), UNESCO Institute for Life Long Learning (UIL); International Centre for Technical and Vocational Education and Training (UNEVOC), znanych krajowych: Instytutu Badań Edukacyjnych, Instytutu Technologii Eksploatacji – PIB, a także Bundesinstitut für Berufsbildung (BIBB), Deutsches Institut für Erwachsenenbildung (DIE); University of Bremen – Niemcy; Hellenic Regional Development Centre  – Grecja; State Institute of Vocational Education – Słowacja; National Agency for Community Programmes in the Field of Education and Vocational Training – Rumunia; Foreign Affairs and European Union Coordination Center of Governorship of Istanbul – Turcja; Comenius University –Słowacja.

Jeszcze w mniejszym stopniu w literaturze światowej odnajdujemy odniesienia i wydawnictwa o kształceniu zawodowym w Brazylii, Chinach, Indiach, Japonii, a także Rosji, Ukrainie, Polsce. Spróbujemy rozerwać ten językowy krąg ograniczeń. Impulsem do pracy jest nasza obecność i współpraca z międzynarodowymi organizacjami: European Association for the Education of Adults (EAEA), European Association of Institutes for Vocational Training(EVBB); International Society for Engineering Education (IGIP); European Modular Education Network (ModENet), a także analiza dorobku serii konferencji:IVET, CONFITEA, (Confintea VI Living and Learning for a Viable Future: The Power of Adult Learning).

Przyjeliśmy następujące rozumienie terminu ustawiczna edukacja zawodowa:

  1. Kompleks procesów oświatowych: formalnych, pozaformalnych i nieformalnych, które niezależnie od treści, poziomu i metod umożliwiają uzupełnienie wykształcenia w formach szkolnych i pozaszkolnych dzięki czemu osoby dorosłe rozwijają swoje zdolności, wzbogacają wiedzę, udoskonalają kwalifikacje zawodowe lub zdobywają nowy zawód, zmieniają swoje postawy i zachowania, aktywnie uczestniczą w społecznym, ekonomicznym i kulturalnym rozwoju. Strategia Rozwoju Kształcenia Ustawicznego do roku 2010. Ministerstwo Edukacji Narodowej Sportu. Warszawa 2003.
  2. Wszechstronne kształcenie podejmowane nieustannie, w celu wzbogacenia wiedzy, doskonalenia umiejętności i podwyższania kompetencji. Memorandum dotyczące kształcenia ustawicznego, Bruksela 2000, SEC (2000)

Nie byliśmy w stanie sięgnąć zbyt głęboko w historię. Podejmujemy głównie następujące problemy pedagogiki pracy: badania pracy, zawodoznawstwo, kwalifikacje, kompetencje, rozwój zawodowy, orientacja zawodowa, poradnictwo, doradztwo zawodowe, kształcenie prozawodowe, przedzawodowe, zawodowe: (szkoły przyuczające do zawodu, szkoły zasadnicze zawodowe, technika, szkoły wyższe (licencjackie i magisterskie, studia doktoranckie), metodologia pedagogiki pracy, edukacja zawodowa: dorosłych, pracowników, bezrobotnych.
Bibliografia Ustawicznej Edukacji Zawodowej nawiązuje do prac:
K. Wojciechowskiego Bibliografia oświaty dorosłych w wyborze wydanej w 1971 i T. Wujka Polska bibliografia oświaty dorosłych 1971-1995 z roku 2003. Bibliografia rejestruje druki zwarte wydane na cały świecie. Stanowi subiektywny, autorski wybór źródeł literatury. Zasięgiem językowym obejmuje publikacje w językach: polskim, angielskim hiszpańskim, portugalskim, włoskim, francuskim, japońskim, chińskim, niemieckim, rosyjskim, ukraińskim i arabskim. Zestawienie nie ma określonych ram chronologicznych. W bibliografii zastosowano układ językowy. W obrębie działów zastosowano układ alfabetyczny autorów prac. Hasła stanowią nazwiska autorów, redaktorów prac zbiorowych lub opracowujących materiał. Każda pozycja (w obrębie działu) stanowiąca odrębną całość otrzymała numer kolejnego rekordu. Tytuły publikacji w językach oryginału (japoński, chiński, arabski) zostały przetłumaczone na język angielski. Bibliografia obejmuje ponad trzy tysiące pozycji. Wydrukowanych w podzbiorach: monografii, czasopism naukowych i naukowo-metoydcznych, internetowych baz danych, instytucji naukowych i stowarzyszeń, wybitnych pedagogów pracy, edukacji ustawicznej i zawodowej.
Zestawienie ma charakter selektywny, przy wyborze materiału kierowano się zasadą, aby bibliografia niniejsza mogła służyć zróżnicowanym kręgom odbiorców.
Wyrażam wdzięczność wymienionym na stronie redakcyjnej ekspertom, autorom podzbiorów z wielu krajów oraz żmudnie opracowujących źródła moim współpracownikom. Zachęcam do dalszej współpracy. Zamierzamy ciągle aktualizować, uzupełniać, rozszerzać i udostępniać zakres publikacji, zwiększając współpracę z uczonymi i ekspertami pedagogiki pracy w krajach z referowanymi językami.
Prezentowany zbiór mam nadzieję, będzie przydatny w pracach rozwijających opracowane przez nas krajowe standardy kwalifikacji zawodowych w drodze do europejskich, krajowych ram kwalifikacji. Oparcie w światowej literaturze sprzyjać będzie wdrożeniu idei programów, organizacji i technologii modułowego kształcenia zawodowego, integracji ustawicznej edukacji w ciągu całego życia.
Tradycjonaliści będą mogli dokonywać analizy i wyboru źródeł wykorzystując prezentowaną książkę. Z pomocą technologii informatycznych bardzo łatwo będzie można tworzyć potrzebne zbiory i analizy z elektronicznych zapisów publikacji o znaczenie większych zasobach, aktualizowanych co kwartał eBibliografia – Ustawiczna Edukacja Zawodowa.
Bibliografię adresujemy głównie do pracowników naukowych pedagogiki pracy, doktorantów i studentów oraz nauczycieli, doradców i nadzorowi pedagogicznemu.
Mamy nadzieję, że ułatwimy Państwu pracę.

dr hab. Henryk Bednarczyk, prof. ITeE – PIB

« back
« góra strony