Pedagodzy pracy

A B C D F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U W Y Z Ż

A

ABRAMOWSKI Edward Józef - (17.08.1868-21.06.1918), psycholog i filozof. Działacz społeczny, kierownik katedry psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Związany początkowo z ruchem socjalistycznym przeszedł na pozycje syndykalizmu, propagując spółdzielczość jako pokojową formę zapobieżenia społecznym konsekwencjom kapitalizmu. Podkreślał znaczenie jednostki w historii, intuicji w poznawaniu, obok świadomości uwzględniał podświadomość. Napisał m.in. Pierwiastki indywidualne w socjologii, 1899; Badania doświadczalne nad pamięcią, 1912; Źródła podświadomości i jej przejawy, 1914.

ACHTENHAGEN Frank prof. dr hab., urodzony w 1939 r. w Berlinie, od 1971 jest  profesorem zwyczajnym oraz dyrektorem Institute of Business and Economic Education and Management Training na Uniwersytecie Georga Augusta w Göttingen. Zaangażowany w długofalowe badania procesów nauczania-uczenia się; identyfikację słabych stron w systemie kształcenia i doskonalenia zawodowego; rozwój strategii działania dla poprawy nauczania-uczenia się w szkołach, przedsiębiorstwach oraz na uniwersytetach; opracowywanie programów nauczania. Ponadto jego zainteresowania naukowe obejmują: politykę kształcenia i jej problemy; historię kształcenia zawodowego; porównywanie różnych systemów kształcenia i doskonalenia zawodowego; metody badawcze; nauczanie-uczenie się w dziedzinie ekonomii i biznesu, szkolenie z zakresu zarządzania w szkołach i przedsiębiorstwach; długookresowe badania procesów nauczania-uczenia się; kształcenie ustawiczne; rozwijanie środowiska wirtualnego oraz opracowywanie narzędzi multimedialnych. Jest redaktorem naczelnym "Unterrichtswissenschaft" (niemieckie czasopismo poświęcone  badaniom w dziedzinie szkoleń) oraz pracuje w charakterze doradcy przy redagowaniu "LlinE" - Edukacja ustawiczna w Europie (obecnie), Teaching and Teacher Education (do roku 1993); Studies in Educational Evaluation (do roku 1995).

ALEKSANDER Tadeusz, ur.10.10.1938 r. Zatrudniony na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, kierownik Zakładu Pedagogiki Społecznej i Andragogiki w Instytucie Pedagogiki na Wydziale Filozoficznym.
Wykształcenie: studia pedagogiczne 1962 r., doktorat 1968 r., habilitacja 1975 r., w 1994 r. tytuł naukowy profesora, w 2002 r. powołany na stanowisko profesora zwyczajnego UJ.Dominujący kierunek pracy naukowej: teoria i praktyka kształcenia oraz wychowania (także przez kulturę) ludzi dorosłych. Główne książki: Uwarunkowania uczestnictwa kulturalnego ludności wiejskiej (PWN, 1974), Drogi aktywizacji kulturalnej ludzi pracy (Instytut Wydawniczy CRZZ, 1980), Optymalizacja pozaszkolnej edukacji ogólnokształcącej dorosłych (Wydawnictwo UJ, 1982), Andragogika. Podręcznik dla studentów szkół wyższych (Wydawnictwo GENS, 2002). Zakres prac: funkcjonowanie zespołów przysposobienia rolniczego w środowisku wiejskim, kwestia funkcjonowania pozaszkolnej edukacji zawodowej dorosłych w zakładach pracy, funkcjonowanie ośrodków dokształcania i doskonalenia zawodowego, wychowanie i warunki pracy wybranych kategorii rzemieślników (Etyka zawodowa pracowników sektora usług, Kraków 1977) oraz periodyzacja rozwoju zawodowego człowieka (Rozwój człowieka - możliwości, bariery, wyzwania edukacyjne, Ostrowiec Św., 2001).

Współpraca z kilkoma uniwersytetami zagranicznymi (Niemcy, Słowacja, Ukraina, Węgry). Treścią współpracy jest także wymiana doświadczeń na temat badań nad kształceniem i dokształcaniem zawodowym ludzi dorosłych.

ALEKSANDROWA Natalia Michajłowna - profesor, doktor habilitowany nauk pedagogicznych, Dyrektor ds. Naukowych w Instytucie Kształcenia Zawodowo-Technicznego Rosyjskiej Akademii Edukacyjnej (Sankt Petersburg, Rosja). Od 1992 r. Aleksandrowa N.M. prowadzi badania naukowe w obszarze dydaktyki w systemie ustawicznej edukacji zawodowej i zawodoznawstwa. Twórca, m.in.: dydaktycznego systemu kształcenia w zakresie ekologii w szkolnictwie zawodowym. Przeprowadziła i naukowo uzasadniła integrację 24 zawodów w obszarze ochrony środowiska, opracowała podstawy standardu edukacyjnego.

Autorka ponad 110 prac naukowych (w tym 10 opublikowanych poza granicami Rosji): Edukacja ekologiczna w szkolnictwie zawodowym (2001); Projektowanie modułowych programów kształcenia z zastosowaniem technik informatycznych (2001); Projektowanie dydaktycznego systemu wielopoziomowego kształcenia zawodowego (2002).

AMBROZIEWICZ Wiktor (21.04.1882-23.10.1968). Wykształcenie: gimnazjum w Siedlcach, prawo na Uniwersytecie Warszawskim i polonistyka na Lwowskim. Od lat gimnazjalnych uczestnik konspiracji niepodległościowych, działacz Towarzystwa Oświaty Narodowej, członek ZET-u, członek Dyrekcji ZET-u, kierującej związkami młodzieży gimnazjalnej, czynny uczestnik bojkotu szkoły rosyjskiej, w 1905 r. redaktor pierwszego warszawskiego czasopisma studenckiego "Znicz", następnie przed wojną "Ziemi Kujawskiej". Niezwykle czynny społecznie: przewodnictwo w Towarzystwie Popierania Budowy Szkół Powszechnych, w Stowarzyszeniu Dyrektorów, prezes Towarzystwa Miłośników Robót Ręcznych, prezes Towarzystwa Krajoznawczego i wielu innych.

Publikacje: Władysław Przanowski i jego dzieło, Warszawa 1964, Moja przygoda pedagogiczna, Warszawa 1999, T. Nowacki: Z Polską w sercu. Rzecz o Wiktorze Ambroziewiczu, Warszawa 2002.

ANDRZEJCZAK Aldona, Anna - ur. 23 marca 1952 r. w Sierakowie Wlkp. Akademia Ekonomiczna w Poznaniu. Od 1975 rozpoczynając od stanowiska asystenta stażysty, do 2002 jako profesor nadzwyczajny, kierownik Katedry Edukacji i Rozwoju Kadr.

Tytuł dr. otrzymała w 1981 r. na Akademii Ekonomicznej w Poznaniu; habilitacja - 05.07.1999 r. AE Poznań. Ponadto od 1.10.1991 roku pełni funkcję kierownika Studium Pedagogicznego oraz Studium Doskonalenia Pedagogicznego Nauczycieli Akademickich na Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. Od 1995 roku kieruje programem studiów MBA w Wielkopolskiej Szkole Biznesu przy Akademii Ekonomicznej.

Publikacje: A. Andrzejczak, J. Orczyk (red.), Unowocześnienie kształcenia ekonomistów. AE, Poznań 1990; A. Andrzejczak, Zarządzanie zasobami ludzkimi. WSB, Poznań 1998; A. Andrzejczak, Modele szkolenia zawodowego w warunkach gospodarki rynkowej. AE, Poznań 1999; A. Andrzejczak (red. nauk.), Podstawy przygotowania zawodowego nauczycieli przedmiotów ekonomicznych. AE, Poznań 2002.

AULEYTNER Julian Marian - polityk społeczny - ur. 23 stycznia 1948 r. w Warszawie. Absolwent Wydz. Ekonomiczno-Społecznego SGPiS (SGH) z 1969 r. Na tej uczelni uzyskał stopień dr. nauk ekonomicznych w 1977 r. oraz dr. hab. nauk ekonomicznych w zakresie polityki społecznej w 1987 r. W 1995 r. uzyskał tytuł profesora. W latach 1977-1988 zatrudniony w Instytucie Pracy i Spraw Socjalnych a od 1988 r. na Wydz. Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW. W 1988 r. był stypendystą Fundacji K. Adenauera w RFN (Frankfurt, Karlsruhe, Passau, Köln). Prezes Polskiego Towarzystwa Polityki Społecznej od 2001 r.
W latach 1993-1995 Wiceprzewodniczący Rady ds. Polityki Społecznej przy Prezydencie RP. W 1993 r. jako Prezes ZG TWP założył WSP TWP i pozostaje rektorem tej uczelni. W latach 1992-2001 był wykładowcą na uczelniach w kraju i za granicą (w Grecji i Hiszpanii). Członek Komitetów: Nauk o Pracy i Polityce Społecznej oraz Prognoz Polska 2000+ przy Prezydium PAN.
Opublikował ponad 200 prac, m.in: Polityka społeczna. Stan i perspektywy (współred.), 1994,1995; Polityka społeczna pomiędzy ideą a działaniem, 1994; Instytucje polityki społecznej, 1996; Polityka społeczna wobec osób niepełnosprawnych (współred.), 1996; Polityka społeczna. Teoria a praktyka, 1997; Teoretyczne problemy nauki o polityce społecznej (współred.), 1999, Polityka społeczna. Teoria i organizacja, 2000); Polskie kwestie socjalne na przełomie wieków (współred.), 2001; O roztropną politykę społeczną (red.), 2002. Odznaczony w 2001 r. Orderem Odrodzenia Polski. Honorowy Obywatel miasta Człuchowa.

« góra strony

B

BABINICZ Waldemar (13.08.1901-21.09.1969) pisarz, działacz oświatowy, pedagog, nowator, uczeń Wiktora Ambroziewicza. Studiował w Wilnie, redaktor "Dziennika Porannego", pracę z młodzieżą wiejską rozpoczął w Jeziorkach, skąd przeszedł do Pawłowic i osiadł w Uniwersytecie Ludowym w Rożnicy. Pisał powieści Listy z parafii 1956, Apostołowie 1961, Egzamin dojrzałości 1965, Prawo wyboru 1972 oraz liczne artykuły. Stosował szeroko udział młodzieży w pracach społecznych. Był doskonałym organizatorem.

BARANIAK Barbara - ur. 8 maja 1954 r. w Sochaczewie. Zatrudniona w Instytucie Badań Edukacyjnych od 1993 r. Doktor nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki. Zainteresowania naukowe: pedagogika pracy a w niej kształcenie zawodowe, ze szczególnym uwzględnieniem celów, treści i programów naukowych. Od 1994 r. pełni funkcję sekretarza naukowego Instytutu Badań Naukowych; uczestniczy w różnych projektach, m.in. krajowy - grant IBE Podstawy projektowania, wdrażania i ewaluacji treści kształcenia zawodowego; międzynarodowy - Rozwój metod badań standardów kwalifikacji zawodowych oraz standardów edukacyjnych. Najważniejsze publikacje: Programy kształcenia zawodowego. Teoria - metodologia - aplikacje, 2001; Treści kształcenia zawodowego - kryteria i metody doboru, 1995; Treści kształcenia zawodowego, 1997; Nowy słownik Pedagogiki Pracy, 2000 współ-autorsko opracowany z T. Nowackim i K. Korabiowską-Nowacką. Wyróżniona Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz Złotym Krzyżem Zasługi.

BASEDOW Jan Bernard (1724-1790) niemiecki działacz społeczny i pedagog, założyciel ruchu filantropistów, tj. przyjaciół ludzi. Krytyka szkoły scholastycznej, w 1774 r. otwarcie w Dessau filantropium  szkoły przygotowującej jednocześnie nauczycieli. Nacisk na rozwój i wychowanie fizyczne, urozmaicenie nauki, zabawę, pobyt na świeżym powietrzu, wycieczki. Początek ruchu zakładania podobnych szkół w Niemczech. Publikacje: Praktische Philosophie für alle Stände, 1758, Vorstellongen der Menschanfreude, 1768, Methodenbuch für Vater und Mutter, der Familien und Völkern 1770 i czterotomowy Elementarwerk, 1774.

BAUMGARTEN-TRAMER Franciszka, (26.02.1888-1.03.1970). Psycholog i pedagog, profesor w Bernie, sekretarz Międzynarodowego Towarzystwa Psychotechnicznego. Jej dzieło  Badanie uzdolnień zawodowych wydano w przekładzie polskim w 1930 r. Przełożyła dzieło E. Clapareda Psychologia dziecka i pedagogika eksperymentalna (1919). Opublikowała: 1) Kłamstwo dzieci i młodzieży. Warszawa 1927; 2) Badanie uzdolnień zawodowych, Warszawa 1930; 3) Charakter i jego kształcenie, Warszawa 1937.

BEDNARCZYK Henryk -  ur. w 1943 roku,
dr hab., profesor w Instytucie Technologii Eksploatacji, od 1986 r. zastępca Dyrektora ds. Kształcenia i Doskonalenia w ITeE, kierownik  Katedry Pedagogiki Pracy Wyższej Szkoły Pedagogicznej ZNP w Warszawie, od 1998 roku wiceprzewodniczący Zespołu Pedagogiki Pracy Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN, członek rzeczywisty Ukraińskiej Akademii Nauk Pedagogicznych i Rosyjskiej Akademii Kształcenia Zawodowego. Członek Rady Ochrony Pracy VII Kadencji Sejmu RP.  W latach 1975-1987 kierownik zakładu, prodziekan Politechniki Radomskiej. Ukończył Moskiewski Techniczny Instytut Przemysłu Lekkiego (1973), doktor nauk technicznych (1977), doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki (1997) - Instytut Kształcenia Zawodowo-Technicznego Rosyjskiej Akademii Nauk Pedagogicznych. Specjalność naukowa: pedagogika pracy, podstawy teoretyczne i metodologiczne budowy wielopoziomowego systemu ustawicznej edukacji zawodowej, kształcenie modułowe, jakość kształcenia, standardy kwalifikacji zawodowych, standardy edukacyjne. Twórca radomskiego ośrodka pedagogiki pracy, sieci ponad 80 współpracujących uniwersytetów, instytucji i szkół z całej Europy. Inicjator i wykonawca wielu wspólnych opracowań krajowych i międzynarodowych projektów badawczych, edukacyjnych, wydawniczych oraz grantów KBN, projektów Phare, Leonardo da Vinci, Jean Monet (łącznie ponad 50). Jest autorem i współautorem 15 książek, redaktorem ponad 40 prac zbiorowych oraz ponad 250 artykułów i opublikowanych referatów. Około 50 prac opublikowano w językach obcych (rosyjskim, angielskim, niemieckim i czeskim). Najważniejsze publikacje: Zadania zawodowe i kształcenie mechaników, 1996; Education and Professional Development and the Local Labour Market, 1992; Pedagogika pracy wobec wyzwań współczesności, 1995; Modulnaja sistema niepreryvnogo profesionalnogo obrazovania, Sankt Petersburg 1999; Vademecum menadżera oświaty, 2000; Współpraca międzynarodowa w badaniach naukowych i edukacji, 2000. Redaktor naukowy monograficznej serii wydawniczej Biblioteka Pedagogiki Pracy (od roku 1993 ukazało się ponad 100 tytułów); redaktor naczelny kwartalnika naukowego: Edukacja Ustawiczna Dorosłych (od 1993 roku) oraz Polish Journal of Continuing Education. W 1999 roku zorganizował lokalne Stowarzyszenie Oświatowe Sycyna, seminaria doktoranckie dla nauczycieli, red. naczelny 12 tomów Biblioteki Sycyńskiej.
Jest laureatem nagród: im. Stanisława Staszica, Marszałka Województwa Mazowieckiego (2001), Radomianin Roku (2000), wyróżniony medalem Komisji Edukacji Narodowej, wieloma odznaczeniami, w tym Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1997).

BIEGELEISEN-ŻEŁAZOWSKI Bronisław (1881-1963) psycholog i pedagog, studia we Lwowie, habilitacja w 1905 r. w Charlottenburgu, praca na Politechnice Lwowskiej. W latach I wojny nauczyciel w Krakowie w Wyższej Szkole Przemysłowej i organizator poradni zawodowej. W 1925 r. org. Instytutu Psychotechnicznego w Krakowie z filiami w Żywcu, Borysławiu i Sosnowcu, w 1928 r., współorg. Instytutu Porady Zawodowej w Katowicach. Po wojnie 1947-49 profesor w Wyższej Szkole Higieny Psychicznej w Warszawie, pracownik w Instytucie Ekonomiki i Organizacji Przemysłu. Po wojnie udział w redakcji czas. Ekonomia i Organizacja Pracy, wydawca serii Biblioteka Nauk o Pracy. Publikacje: Poradnictwo zawodowe a szkoła, 1928; O wartości diagnostycznej badań psychotechnicznych, Kraków 1931; Normalizacja testów Otisa dla młodzieży polskiej; Podstawy psychologiczne poradnictwa zawodowego, Kraków 1937; Podstawy statystyki, Kraków 1938; Wiedza o pracy ludzkiej - antologia, Warszawa 1959; Zarys psychologii pracy, Warszawa 1964.

BIELAJEWA Antonina - akademik Rosyjskiej Akademii Pedagogicznej, dyrektor Instytutu Kształcenia Zawodowo-Technicznego Rosyjskiej Akademii Kształcenia w Sankt Petersburgu. Stopień naukowy doktora (kandydata) nauk pedagogicznych uzyskała w 1966 r. w Leningradzkim Państwowym Pedagogicznym Uniwersytecie. W 1980 r. obroniła pracę habilitacyjną. Od 1971 r. pracuje w Instytucie Kształcenia Zawodowego, kolejno zajmując stanowiska starszego pracownika naukowego, kierownika laboratorium, oddziału metodologii i programowania badań naukowych (1971-1978), zastępcy dyrektora do spraw nauki (1978-1980) i dyrektora Instytutu od 1990 r. Od 1989 r. jest profesorem Wydziału Przyrodniczego Rosyjskiego Państwowego Uniwersytetu Pedagogicznego w Sankt Petersburgu. Była promotorem 50 prac doktorskich i konsultantem naukowym 20 prac habilitacyjnych. Kierowała międzynarodowymi i państwowymi programami badawczymi w zakresie kształcenia zawodowego. Jest znanym i lubianym uczonym również w naszym kraju. W jej dorobku znajduje się ponad 300 opublikowanych prac naukowych, w tym 18 monografii. Najważniejsze z nich to: Organizacja i przeprowadzanie eksperymentów pedagogicznych w szkołach zawodowych, 1992;  Technologia kształcenia w szkolnictwie zawodowym, 1995;   Integracyjno-modułowy system kształcenia zawodowego, 1997.

BLASCHE Bernard Henryk (1799-1832) pedagog-filantropista. Praca w filantropium założonym przez Salzama w Schenepfenthal. Jeden z pierwszych, który podjął się i opracował zagadnienia nauczania pracowniczego. Czterotomowe dzieło: Die Werkstatte der Kinder, Gotha, 1800-1802  ("technologie" mające zastosowanie w nauczaniu).

BŁAŻEJEWSKI Henryk - ur. 31.05.1935 r. w Kałaszu. Akademia Bydgoska Zakład Pedagogiki Pracy - 1972. Studia magisterskie ukończył w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Katowicach. W 1978 r. na Uniwersytecie Gdańskim uzyskał tytuł doktora. Od 1976 r. zatrudniony jest w Zakładzie Pedagogiki Pracy Akademii Bydgoskiej. W kolejnych latach praca dydaktyczna w WSP Bydgoszcz, Wszechnica Mazurska w Olecku, WSP TWP w Olsztynie. Aktywnie uczestniczył w Bydgoskim Towarzystwie Naukowym, Towarzystwie Naukowym Organizacji i Zarządzania oraz Zespole Pedagogiki Pracy Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN. Publikacje: J. Napiórkowski (współaut.) Wybrane problemy kształcenia i doskonalenia nauczycieli techniki, Bydgoszcz 1987; (red.) Nauczyciel szkoły zawodowej w integrującej się Europie. Bydgoszcz 1994; (red.) Nowy wymiar edukacji zawodowej i ustawicznej. Bydgoszcz 1998. Odznaczenia: Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.

BŁAŻEK Bolesław (25.01.1872 - ok. 1943) pedagog, prekursor psychometrii, zajmował się badaniem znużenia. Napisał m.in. referat Wpływ pracy ręcznej na umysł i wolę uczniów.

BŁOŃSKI Paweł (1884-1941) pedagog rosyjski polskiego pochodzenia. Wykładał na Uniwersytecie Moskiewskim i został członkiem Państwowej Rady Nauki. Stał się jednym z głównych ideologów szkoły komunistycznej w pierwszych latach rewolucji. Głównym jego dziełem jest Trudowaja szkoła (Szkoła pracy). W dziele tym wyłożył swoje poglądy postulując ścisły związek kształcenia z życiem. Jego szkoła pracy była szkołą pracy przemysłowej. Postulował w niej organizowanie pracy uczniów jako formy, kładąc nacisk na prace przemysłowe.   

BORKOWSKA Stanisława, ur. 26.12 1939 r. Od 1961 roku pracuje na Uniwersytecie Łódzkim, na którym organizuje i kieruje od 1978 r. Katedrą Pracy i Polityki Społecznej. W latach 1984-1990 podsekretarz stanu w MPiPS. Tytuł prof. nadzw. uzyskała w 1982, prof. zw. w 1987 r. Jest współtwórcą Ośrodka Naukowo-Badawczego  Ekonomiki Pracy i Stosunków Przemysłowych. W latach 1997-2002 dyrektor Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych. Profesor Stanisława Borkowska należy do uznanych w kraju i za granicą autorytetów w dziedzinie płac i ekonomiki pracy. Uhonorowana została licznymi nagrodami Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, PAN, Rektora UŁ. Współpracuje z krajowymi i międzynarodowymi towarzystwami naukowymi, m.in. jest członkiem zarządu European Committee for Work and Pay oraz American Compensation Association, członkiem rady wydawniczej (Editorial Board), a także wiceprzewodniczącą Komitetu Problemów Pracy i Polityki Społecznej PAN i członkiem Komitetu Nauk Organizacji i Zarządzania PAN oraz Nauk Ekonomicznych PAN. Jest redaktorem naczelnym dwumiesięcznika ,,Zarządzanie Zasobami Ludzkimi", członkiem wielu rad wydawniczych, m.in. ,,Journal of Pay and Reward Management", a także przewodniczącą Rady Programowej Inicjatywy ,,Personel XXI w." i przewodniczącą kapituły nagrody w konkursie Lider Zarządzania Zasobami Ludzkimi. Jej dorobek naukowy obejmuje około 300 publikacji. Płace i koszty, Warszawa 1993; Menedżer u progu XXI wieku, Łódź 1998; Edukacja zawodowa a rynek pracy Warszawa, 1999; Pakietowe systemy wynagrodzeń Warszawa, 2000; Strategie wynagrodzeń Kraków, 2001.

BORZYKOWSKA Henryka, Jadwiga, Krystyna z d. Pychyńska - ur. 20 stycznia 1926 r. w Nowej Rudzie. W 1950 r. ukończyła Państwowy Instytut Robót Ręcznych im. Władysława Przanowskiego w Warszawie z siedzibą w Bielsku i otrzymała dyplom nauczyciela robót ręcznych. Dyplom nauczania robót ręcznych w szkołach średnich i zakładach kształcenia nauczycieli uzyskała na Uniwersytecie w Poznaniu w 1951 r. Kilkanaście lat pracowała w szkołach podstawowych i średnich. W latach 1965-1972 zatrudniona była jako wizytator w Ministerstwie Oświaty. Od 1972 do 1990 pracowała jako adiunkt w Instytucie Programów Szkolnych Ministerstwa. W 1975 - mgr na Wydziale Psychologii i Pedagogiki Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1969 r. jest wykładowcą Wydziału Pedagogiki UW. Była inicjatorką wydania pierwszej w historii wychowania technicznego, wychowania plastycznego serii podręczników dla uczniów oraz współautorem koncepcji programowej. Wiele lat działała w Kole im. Władysława Przanowskiego, twórcy polskiego systemu wychowania przez pracę, sztukę i technikę. Uczestniczyła w pracach Zespołu Pedagogiki Pracy Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN oraz w komisji do Spraw Upowszechniania Wiedzy o Żywieniu w Komitecie Żywienia PAN. Od 1999 jest wiceprezesem Towarzystwa Miłośników Robót Ręcznych im. Władysława Przanowskiego w Warszawie. Jest również prezesem Towarzystwa Przyjaciół Grodna i Wilna, Oddziału Warszawskiego. Odznaczona: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Złotą Odznaką ZNP i innymi.  

BOYDELL Tom dr - przez ponad 20 lat był głównym wykładowcą na Uniwersytecie Sheffield Hallam, będąc jednocześnie odpowiedzialnym za ustalanie programów studiów podyplomowych z zakresu Zarządzania Zasobami Ludzkimi oraz Rozwoju Organizacji i Nauczania. W ramach założonego wspólnie ze swoimi pracownikami Mike Pedler’em i John Burgoyne’em The Learning Company Project (Projekt Firmy Uczącej się) prowadził badania, publikował i przeprowadzał konsultacje. Współpracował z organizacjami w całej Europie, w Ameryce Północnej i Południowej, Zachodniej i Wschodniej Afryce, a ostatnio w ramach projektu Komisji Europejskiej pod nazwą "Euro - Arab Management Programme". Wykładał gościnnie i prowadził badania na wielu uniwersytetach.
Członek Rady Stowarzyszenia Nauczycieli Zarządzania (Association of Teachers of Management), a także autor i współautor ponad 30 publikacji naukowych na temat zarządzania oraz wielu podręczników i poradników na temat samodoskonalenia, włączając w to pracę na temat poprawy jakości kształcenia dla ILO.

BRZOZOWSKI Mieczysław Roman, ur. 7.08.1903 r. Wykształcenie: gimnazjum w Przemyślu w r. 1924, studia na Uniwersytecie Lwowskim na wydziale prawa, ale ze względów materialnych musiał je przerwać i rozpoczął trwającą cztery lata pracę nauczycielską w woj. wileńskim, a następnie studia w Państwowym Instytucie Robót Ręcznych w Warszawie. Po likwidacji Instytutu w roku 1950 praca w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Katowicach, a równocześnie w Pałacu Młodzieży. Programy kółek zainteresowań oraz artykuły z zakresu pracy pozalekcyjnej, publikowane w Chowannie, Życiu Szkoły, Pracy Szkolnej, Nowej Szkole, Biuletynie Pedagogicznym, Młodym techniku, Głosie Nauczycielskim. Opracował książkę Zajęcia pozaszkolne, broszurę Rozwój i kształcenie inteligencji technicznej dzieci i młodzieży. W 1952 r. kierownik Sekcji Pedagogicznej Wojewódzkiego Ośrodka Doskonalenia kadr Oświatowych w Katowicach oraz członek Komisji Programowej przy Ministerstwie Oświaty. W rok później mianowany członkiem Komisji Egzaminacyjnej dla nauczycieli szkół średnich.

BRZOZOWSKI Stanisław Leopold Leon, (1878-1911) krytyk literacki, dramaturg, powieściopisarz. Publikacje, rozpraw na tematy filozoficzne. Twórca filozofii pracy, którą zajmował się szczególnie w latach 1906-1911.
Główne dzieła: Legenda Młodej Polski, Lwów 1910, Głosy wśród nocy, Lwów 1912, opr. Ostap Ortwin Kultura i Życie, Zagadnienia sztuki i twórczości, W walce o światopogląd, opr. A. Walicki, Warszawa 1973. Listy, opr. M. Sroka, Kraków 1976.

BUDZEŃ Henryk - ur. 01.01.1949 roku. Zatrudniony na stanowisku profesora nadzwyczajnego w Akademii Świętokrzyskiej w Kielcach. Wykształcenie: studia wyższe - 1974; doktorat - 1978. W roku 2002 obrona pracy habilitacyjnej na Uniwersytecie Konstantina Filozofa w Nitrze (Słowacja). W latach 1982-1991 pełnił funkcję kierownika Zakładu Przedmiotów Zawodowych i Wychowania Technicznego w Instytucie Doskonalenia Nauczycieli w Warszawie - Oddział w Radomiu. Od 1992 do 2003 r. zatrudniony jako starszy wykładowca w WSI Radom, adiunkt w Politechnice Radomskiej. W latach 1995-99 pełnił funkcję kierownika Katedry Wychowania Technicznego, a w latach 1999-2002 funkcję Prodziekana Wydziału Nauczycielskiego ds. dydaktycznych i studenckich. Od 1.09.2003 r. pracuje w Akademii Świętokrzyskiej w Kielcach, Wydział Pedagogiczny i Nauk o Zdrowiu, Instytut Pedagogiki i Psychologii, na stanowisku profesora nadzwyczajnego. W pracy dydaktycznej i naukowo-badawczej zajmuje się problematyką z zakresu andragogiki (edukacji dorosłych), pedagogiki pracy, teorii nauczania (dydaktyki),a szczególnie technologii kształcenia, w tym między innymi  zastosowaniem mediów edukacyjnych w procesie dydaktycznym oraz teorią organizacji i zarządzania (kierowania) w oświacie. Publikacje: Przygotowanie pracy magisterskiej: przewodnik metodyczny Radom, 2000; Wspomaganie procesu nauczania Radom, 2003.

BURGOYNE John - profesor nauki o zarządzaniu na Uniwersytecie w Lancaster, w Wielkiej Brytanii. Obszary zainteresowań naukowych profesora to: pojęcie organizacji uczącej się, natura zarządzania, wiedza i kompetencje, teorie nauczania i uczenia, metody szkoleń.Obecnie jego działalność badawcza koncentruje się wokół teorii i praktyki zarządzania zintegrowanego w organizacji.
Wybrane publikacje: Burgoyne J., 2002, Trying to create linked individual and organisational learning from the base of an in-company MBA, in Cultivation of the strategic mind, (ed) Nasi J, WSOY, Helsinki. Burgoyne J., 2002, ‘A piece of the action’, People Management, vol 49.
Williams S, Burgoyne J, 2002, ‘He Who Rides the Tiger Cannot Dismount: Implementation of E-Learning Within Company Strategies’, in Networked Learning: Third International Conference, 2002, Sheffield, UK, (eds) Banks S., Goodyear P., Hodgson V., McConel D.

BURGUND, rektor Seminarium Nauczycieli Elementarnych w Łowiczu. Idee dla miejskiej szkoły ogłoszone w 1808 r. Założenia prac użytkowych dla dzieci w szkołach i bogaty plan zajęć praktyczno-rzemieślniczych dla nauczycieli tych szkół. Ponadto projektował szkoły niedzielne dla młodzieży pracującej.

BUTKIEWICZ Michał - ur. 18.08.1942 w Warszawie. Centrum Badawczo-Rozwojowe "EDUKACJA I PRACA", właściciel i dyrektor. Magister ekonomii - Szkoła Główna Planowania i Statystyki, Warszawa 1966 r. - doktor nauk ekonomicznych - Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Społecznych, 1975 r. Pierwszy w Polsce pisał nt. standardów kwalifikacji zawodowych. Pracę zawodową rozpoczął w Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1983-93 kierował pracami nad przygotowaniem programów nauczania dla szkół zawodowych dla 240 zawodów i specjalności. Koordynował pracę 14 Komisji Programowych Specjalistycznych Przedmiotów Zawodowych (około 400 ekspertów). Redagował Biuletyn Informacyjny MPiH oraz Ośrodka Doskonalenia Szkolnictwa Zawodowego IEPCH pt. "Edukacja Zawodowa". Następnie pełnił funkcje Dyrektora Programów Pomocy Zagranicznej PHARE w Ministerstwie Pracy
i Polityki Socjalnej (1995 - 97) oraz funkcję Liaison Officer PHARE Consensus Programme. 1996-97 dotyczącego reformowaniu systemów ubezpieczeń społecznych. Ekspert Unii Europejskiej (programów PHARE i Consensus), Międzynarodowej Organizacji Pracy oraz Banku Światowego. Na zlecenie Komisji Europejskiej przygotował raport nt. edukacji zawodowej i edukacji ustawicznej w Polsce - "Country Monograph. Capacity of initial vocational education and training system and continuing vocational education and training to support national employment policy". (ETF Turin 2001). Przewodniczący Rady Konsultacyjnej Pełnomocnika Ministra Przemysłu i Handlu ds. Szkolnictwa Zawodowego
(1990-1994). Prowadził wykłady w Polsce i w Finlandii. Członek Zespołu Pedagogiki Pracy Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk oraz Członek Rady Redakcyjnej czasopisma Pedagogika Pracy. Redaktor publikacji Model polskich standardów kwalifikacji zawodowych (1995); współredaktor Standaryzacja edukacji zawodowej (1998).
Medalista Igrzysk Olimpijskich w szermierce (1968) w drużynowym turnieju w szpadzie. Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi.

« góra strony

C

CICHY Danuta - ur.15 czerwca 1933 roku w Popławach. Profesor zw. dr hab. dydaktyk biologii i ochrony środowiska. Studia ukończyła na Uniwersytecie Łódzkim Studia doktoranckie w Instytucie Ekologii PAN w Warszawie (1965-1970). Habilitacja na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie (1980). Pracownik naukowy i kierownik Zakładu Przedmiotów Przyrodniczych , w Instytucie Programów Szkolnych (1972-1986). Profesor i Kierownik Zakładu Badań Młodzieży Szkolnej w Instytucie Badań Młodzieży w Warszawie (1986-1990). Profesor zwyczajny i kierownik Zakładu Dydaktyki Biologii i Ochrony Środowiska w Wyższej Szkole Pedagogicznej im. J. Kochanowskiego w Kielcach (obecnie Akademia Świętokrzyska (1977-2003). Profesor w Instytucie Badań Edukacyjnych (1990-) Kierownik Katedry Pedagogiki Przedszkolnej i Wczesnoszkolnej w Wyższej Szkole Pedagogicznej ZNP w Warszawie (2003-). W latach 1977-2000 redaktor naczelny kwartalnika dla nauczycieli Biologia w Szkole. Od 2002 r. redaktor naczelny czasopisma Innowacje-Inspiracje. Edukacja Biologiczna i Środowiskowa.
Główne kierunki pracy naukowej: Dydaktyka biologii i ochrony środowiska - konstrukcja programów, teoria podręczników i środków dydaktycznych, Edukacja środowiskowa - kreowanie koncepcji ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodzieży; Kształ-cenie nauczycieli do nauczania przedmiotów przyrodniczych i ochrony środowiska do różnych poziomów edukacji. Nauczanie wczesnoszkolne ze szczególnym uwzględnieniem edukacji przyrodniczej. Wypromowała ponad 200 magistrów i 9 doktorów. Autorka ok. 350 artykułów naukowych i popularnonaukowych. Ważniejsze publikacje książkowe: Ochrona i kształtowanie środowiska w pracy szkoły 1975, Przygotowanie młodzieży do ochrony i kształtowania środowiska 1984, Gry dydaktyczne w nauczaniu biologii w szkole podstawowej (1990), Szkolna monografia "Nasza miejscowość" poradnik dla nauczycieli, 2001. Odznaczenia: Złoty Krzyż Zasługi, Kawalerski Krzyż Odrodzenia Polski, nagrody: Rektora Akademii Świętokrzyskiej i Ministra Edukacji Narodowej.

COFFIELD Frank jest profesorem nauk pedagogicznych w Zakładzie Pedagogiki  Uniwersytetu Newcastle od roku 1996. Uczestniczył w realizacji szeregu programów badawczych z zakresu kształcenia i doskonalenia zawodowego oraz edukacji ustawicznej. W latach 1994-2000 był dyrektorem programu badawczego ESRC’s The Learning Society (uczące się społeczeństwo). Jego zainteresowania naukowe obejmują: kształcenie dorosłych, kształcenie ustawiczne, style i strategie nauczania-uczenia się po zakończeniu obowiązkowej edukacji, edukację nieformalną, patologie wśród młodzieży. Jest autorem wielu  raportów i publikacji, m.in.: A national strategy for lifelong learning (Department of Education, University of Newcastle, 1997); Breaking the consensus: Lifelong learning and social control (Department of Education, University of Newcastle, 1999).

CZACKI Tadeusz, (1765-1813) organizator szkolnictwa, pedagog. Współpraca z H. Koł-łątajem w zakresie organizacji zakładów krzemienieckich. Twórca szkoły guwernantek, rzemieślniczej i rolniczej. Wprowadzenie nauki pracy, samorządu do gimnazjum, nauczania praktycznego, nauczania pracy rolniczej lub rzemieślniczej. Propagowanie wysyłania młodzieży za granicę dla doskonalenia zawodowego. Prekursor szkolnictwa zawodowego i pedagogiki pracy.

CZARNECKI Kazimierz Marian, ur. 6.05.1933 r. Praca w Wyższej Szkole Pedagogicznej Towarzystwa Wiedzy Powszechnej na Wydziale Nauk Społeczno-Pedagogicznych w Katowicach. Profesor nauk psychologicznych, Kierownik Zakładu Pedagogiki Dorosłych. Wykształcenie: mgr w 1960 r. na Wydziale Pedagogicznym UW, doktorat w 1964 r. w WSP w Katowicach, habilitacja (nauki psychologiczne) w 1999 r. w Instytucie Pedagogiki i Psychologii Oświaty Zawodowej Akademii Pedagogicznych Nauk Ukrainy w Kijowie, stanowisko prof. w Wyższej Szkole Umiejętności Pedagogicznych i Zarządzania w Rykach w 1999 r. Praca: ZSM w Radzyniu Podlaskim (1954-1955), ZSZ nr 1 w Katowicach (1955-1960); WSP Zakład Psychologii w Katowicach (1960-1969); Schronisko dla Nieletnich w Katowicach-Brynowie (1960-1962); UŚ (1975-1998); Górnośląska WSP w Mysłowicach  (1998-2001).
Ponad 30 prac zwartych oraz ponad 110 artykułów naukowych: Ukierunkowanie zawodowe człowieka, Katowice 1981; Szkolna wiedza pojęciowa uczniów klas początkowych w świetle badań naukowych, Katowice 1995; Naukowy rozwój człowieka, Kraków 2001; Podstawowe pojęcia psychologii społecznej, Katowice 2002 (w druku).
Promotor 4 doktorów nauk humanistycznych, ponad 400 magistrów pedagogiki i psychologii, ponad 150 licencjatów.
Odznaczenia: Medal Komisji Edukacji Narodowej (1978), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1985), Złota Odznaka ZNP (1986).

« góra strony

D

DENEK Kazimierz - ur. 12.11.1932 r. Wykształ-cenie: mgr ekonomii 1957, Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Poznaniu: dr 1965, dr hab. 1972, prof. nadzw. 1980, prof. zw. 1989. Międzywydziałowe Studium Pedagogiczne Wyższej Szk. Ekonomicznej w Poznaniu, pracownik naukowo-dydaktyczny w latach 1962-1973; Uniw. im. A. Mickiewicza w Poznaniu: adiunkt 1966-73, doc. 1973-80, prof. nadzw. 1980-89, prof. zw. 1989, zast. kier. Międzywydz. Zakładu Nowych Technik Nauczania 1973-75, kier. Zakładu Dydaktyki Ogólnej na Wydz. Studiów Edukacyjnych 1975- , przew. Rady Naukowej Inst. Pedagogiki 1977-84, przew. Komisji ds. doktorskich z Pedagogiki na Wydz. Nauk Społecznych a następnie na Wydz. Studiów Edukacyjnych 1990, kier. Studium Doktoranckiego na Wydz. Studiów Edukacyjnych 1993- , czł. Senatu 1993. Czł. Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN 1981- (sekr. naukowy 1984-86); przew. Rady Red. mies. Poznaj swój kraj 1978-; czł. rad red.: Ruch Pedagogiczny 1978-, Toruńskie Studia Dydaktyczne 1991-, Problemy Rozwoju Edukacji 1991-, Życie Krzemienieckie 1991-, Kultura i Edukacja 1994- Wychowanie na co dzień 1995-, Athenaeum 1998-. Członek Poznańskiego Tow. Przyjaciół Nauk 1966-, Poznańskiego Tow. Pedagogicznego 1966-80 (wiceprezes 1976-80), Polskiego Tow. Pedagogicznego 1981- (wiceprezes ZG 1986-89), Assn. for Educ. Training Technology (Londyn) 1982-. Profesor zwyczajny UAM w Poznaniu. Od 1975 r. kier. Zakładem Dydaktyki Ogólnej UAM. Zakres prac: dydaktyka (ogólna, szkoły wyższej i zawodowej); przemiany w oświacie w kontekście cywilizacji informacyjnej; pedeutologia; ekonomika kształcenia; krajoznawstwo i turystyka. Wypromował 21 doktorów, ponad 300 magistrów pedagogiki. Członek Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN, prezydium ZG PTP, honorowy członek PTTK
i PTSM oraz honorowy obywatel Tczewa.
Publikacje: Rola szkolnictwa zawodowego Wielkopolski w przygotowaniu kadr dla gospodarki narodowej w latach 1945-60, 1986, Z zagadnień metrologii dydaktycznej 1977, Pomiar efektywności kształcenia w szkole wyższej 1980, Wartości i cele edukacji szkolnej 1994, O nowy kształt edukacji 1998. Aksjologiczne aspekty edukacji szkolnej, 1999. Wyd. II 2001, III 2002. Nagrody Rektora UAM, Złoty Krzyż Zasługi 1978, Medal KEN 1977, Krzyż Kawalerski OOP 1981, Krzyż Oficerski OOP 2001; czł. honor. Polskiego Tow. Schronisk Młodzieżowych 1986, czł. Honor. PTTK 1997, Honor. Obywatel m. Tczewa 1988.

DEWEY John, 1859-1952, amerykański filozof i pedagog, przedstawiciel pragmatyzmu, profesor uniwersytetu w Minnesocie, Minneapolis później Ann Arbor, Chicago i w Nowym Yorku. Prowadził szkołę eksperymentalną i kierował też studium pedagogicznym. Przyczynił się do reorganizacji szkolnictwa w Japonii, Turcji i ZSRR.
Prace: Jak myślimy, przekł. w 1934 r., Moje Pedagogiczne Credo, przekł. 1933, Demokracja i wychowanie, przekł. 1963.

DOBROWOLSKI Stanisław Marian, (5.08.1883-27.09.1978), wybitny działacz niepodległościowy i oświatowy, nauczyciel nauczycieli. Wykształcenie: szkoła realna w Sosnowcu, w 1903 studia na wydziale historyczno-filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego, studia na Uniwersytecie Lwowskim. Praca w gimnazjum w Piotrkowie, w szkole w Zwierzyńcu, a następnie kierownictwo szkoły rolniczej w Mieczysławowie (1911-1915). W 1917 r. kierownik referatu kształcenia nauczycieli w Komisji Oświecenia. W 1930 r. dyrektor Państwowego Wyż-szego Kursu Nauczycielskiego. W czasie okupacji czynny w tajnym nauczaniu w Warszawie. W 1948 r. w Liceum Pedagogicznym im. Orzeszkowej w Warszawie, a później w Liceum im. Spasowskiego.
Publikacje: Nauczyciel ludowy jako główny czynnik rozwoju szkolnictwa - 1918, Lwów 1922 - 2 wyd.; Rewolucja młodzieży szkolnej, Warszawa 1933; System klasowy i system pracowniany, Warszawa 1934; Wychowanie i wychowawca. Rodzic, nauczyciel, mistrz, Warszawa 1948; Struktury umysłów nauczycieli, Warszawa 1979; Eksperymenty Pedagogiczne w Polsce, Wrocław 1963 ; Szkoły eksperymentalne w Polsce, Warszawa 1966.

DUDEK Eugenia Joanna - ur. 19  czerwca 1942 r. w Białopolu pow. Hrubieszów. Studia ukończyła w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Katowicach w roku 1965. Tytuł doktora nauk humanistycznych uzyskała w 1978 r. na Uniwersytecie Śląskim. W latach 1965-1968 pracowała jako stażysta i asystent w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Rzeszowie. W latach 1968-2002 asystent, st. asystent, adiunkt w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie. Od 2002 r. emerytka, pracująca na godzinach zleconych. Opublikowała 74 artykuły w czasopismach, materiały z konferencji krajowych i zagranicznych.

DUDO Tadeusz - (13 maja 1935-30.04.2001). W roku 1974 uzyskał tytuł magistra na Uniwersytecie Warszawskim. W roku 1990 stopień dr. w zakresie pedagogiki. Opiekę naukową sprawował prof. dr hab. Tadeusz Nowacki. W latach 1960-1975 był instruktorem, wizytatorem i metodykiem w Wojewódzkim Ośrodku Metodycznym w Łomży. W roku 1975 zorganizował Wojewódzką Pracownię Dydaktyczno-Techniczną i został jej dyrektorem. W latach 1989-1993 pracował na stanowisku adiunkta i zastępcy dyrektora ds. dydaktyczno-wychowawczych w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Olsztynie. Opracował i wydał Zeszyty Dydaktyczne dla nauczycieli. Publikował w wielu czasopismach: Oświata i Wychowanie, Życie Szkoły, Wychowanie Techniczne w Szkole, Praca - Technika. Peł-nił funkcję redaktora naczelnego Wiadomości Łomżyńskich i Zeszytów Łomżyńskich. Odznaczenia: Krzyż Kawalerski OOP, Złoty i Brązowy Krzyż Zasługi, Medal Komisji Edukacji Narodowej.

DUMCZENKO Nikołaj Iljicz - (06.12.1916-29.12.1985). Założyciel Instytutu Kształcenia Zawodowo-Technicznego w Sankt Petersburgu. W 1939 r. ukończył Azowsko-Czernomorski Instytut Mechanizacji i Elektryfikacji Gospodarstw Wiejskich. Stopień dr. uzyskał w 1957 r., dr. hab. nauk pedagogicznych - w 1977 r. W 1978 r. został członkiem-korespondentem Akademii Nauk Pedagogicznych ZSRR. Pracę zawodową rozpoczął w 1930 r. We wrześniu 1941 r. został powołany do wojska. Po zakończeniu wojny oddelegowany do pracy w Zakładzie Zbrojeniowo-Remontowym w Leningradzie, gdzie zajmował stanowisko  głównego inżyniera. W 1963 został mianowany dyrektorem nowo utworzonego Instytutu Kształcenia Zawodowego. Wniósł olbrzymi wkład w rozwój pedagogiki pracy. Uczestniczył w badaniach ukierunkowanych na rozwój szkolnictwa zawodowego, z opracowaniem programów nauczania oraz metod badań, podstaw praktycznej nauki zawodu w zakładach pracy. Pod jego kierunkiem opracowano metodykę klasyfikowania zawodów, określono grupy zawodów. Kierował projektami RWPG. Miał wielu przyjaciół w Polsce. Najważniejsze publikacje: Organizacja i metodyka praktycznej nauki zawodu, 1978; Treści kształcenia wykwalifikowanych kadr w średnich szkołach zawodowych, 1975; Dydaktyka praktycznej nauki zawodu, 1978.

DURAJ-NOWAKOWA Krystyna Marcjanna prof. zw. dr hab.; ur. 09.01.1945 r., Dąbrowa Górnicza; główne kierunki działalności naukowej i specjalności: pedagogika: pedeutologia, metodologia pedagogiki, dydaktyka; pedagogika pracy; polonistyka: metodyka nauczania języka i literatury polskiej. Miejsce zatrudnienia: Politechnika Świętokrzyska im. Jana Kochanowskiego, Instytut Pedagogiki i Psychologii Wydziału Pedagogicznego i Nauk o Zdrowiu, Kielce - prof. zw., kierownik Zakładu Pedagogiki Ogólnej i Teorii Wychowania; rektor Świętokrzyskiej Szkoły Wyższej w Kielcach. Studia i stopnie naukowe: studia - WSP, Katowice 1967; dr (z wyróżnieniem) - Moskiewski Uniwersytet Pedagogiczny, Rosja 1979, dr hab. - Moskiewski Instytut Pedagogiczny, Rosja 1984, prof. - 1998; prof. zw. - 1999; przynależność do organizacji naukowych: PAN, Komitet Nauk Pedagogicznych - członek Zarządu Oddz. Krakowskiego 1988 - nadal); Polskie Towarzystwo Pedagogiczne - członek-założyciel (1981 - nadal); członek EIC FET, tj. Światowe Centrum Doskonalenia i Dokształcania Nauczycieli od 1988; inne osiągnięcia: nieprzeciętna aktywność i efekty udziału w życiu naukowym pedagogów, wypromowanie kilku dr. nauk, zrecenzowanie wydawnicze kilku rozpraw habilitacyjnych i dorobku naukowego kolejnych kilku habilitantów; wieloletnia współpraca ze znaczącymi uczelniami w Kraju (UAM Poznań, UJ Kraków, UŚ Katowice, AP Kraków, Mazowiecka Wyższa Szkoła Humanistyczno-Pedagogiczna Łowicz, WSU i WŚ Kielce) i za granicą (Czechy, Niemcy, Słowacja i Rosja). Publikacje - 257, w tym książek 26, a wśród nich 17 autorskich i 9 pod redakcją (i we współautorstwie); w tym 76 z pedagogiki pracy, wśród nich:  Nauczyciel, kultura, osoba, zawód. Kielce 2002; Modelowanie systemowe w pedagogice. WSP, Kraków 1997; Teoria systemów a pedagogika. WSP, Kraków 1992; Studiowanie literatury przedmiotu. Kraków 2002. Wyróżnienia: Krzyż Kawalerski OOP - 1996; Złoty Krzyż Zasługi - 1990; Nagroda Ministra Oświaty i Wychowania za działalność dydaktyczno-wychowawczą - 1973; Nagroda Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za działalność naukową - 1987,Medal Komisji Edukacji Narodowej - 2002.

Dutkiewicz Jan, ur. 25.0.1943 r. Wykształcenie: AGH w Krakowie, dr nauk technicznych 1971 r., dr hab. 1979 r., prof. nadzw. 1990 r. w Instytucie Metalurgii i Inżynierii Materiałów PAN. Kierownik Zakł. Inż. i Technol. Mat. w Instytucie Techniki AP w Krakowie.

DZIERZBICKA Wanda , (1882-1975), członkini OMN, pedagog, pedeutolog. Od 1906 r. kier. instytucji kształcących nauczycieli, w okresie II Rzeczypospolitej kier. Państwowego Seminarium Żeńskiego w Warszawie. Zwolenniczka szkoły pracy. Opracowała: Eksperymenty pedagogiczne w Polsce w latach 1900-1939, Wrocław; Gimnazjum Państwowe im. Stefana Batorego w Warszawie, 1933, Dzieje jednej szkoły. Monografia Seminarium nauczycielskiego i Liceum pedagogicznego im. E. Orzeszkowej w Warszawie, 1960.
Odznaczona Srebrnym Wawrzynem Polskiej Akademii Literatury.

« góra strony

F

FELLENBERG Philip Emanuel (1771-1844) agronom i pedagog szwajcarski. Współpracownik Pestalozziego Założył w swoim majątku w Hofwyl k. Berna szkółkę dla ubogich dzieci obok prowadzonej szkoły rolniczej i zakładu kształcenia nauczycieli. Szkółki Fellenberga cieszyły się znaczną popularnością, zwiedzał je m.in. Beniamin Flatt, późniejszy dyrektor Instytutu Agronomicznego w Marymoncie.

FIGURSKI Janusz Zdzisław - ur. 09.09.1944.  Nauczyciel - pedagog. Zatrudniony od 1987 r. w Instytucie Technologii Eksploatacji w Radomiu - adiunkt, kierownik Zespołu Pedagogiki Pracy. Mgr inż. mechanik, dr nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki. (Instytut Badań Edukacyjnych - 1994), III stopień specjalizacji zawodowej - (1984). W latach 1976-87 wicedyrektor Zespołu Szkół Zawodowych Zakładów Metalowych "Łucznik" w Radomiu. Nauczyciel akademicki Wyższej Szkoły Umiejętności Pedagogicznych i Zarządzania oraz WSP ZNP w Warszawie. Członek  redakcji czasopisma Pedagogika Pracy. Specjalizuje się w badaniach edukacyjnych, zawodoznawczych, projektowaniu programów nauczania, standardów kwalifikacji zawodowych i standardów egzaminacyjnych. Jest autorem programów nauczania, opracowań metodycznych i artykułów o tematyce edukacyjnej (ogółem 72 publikacje), w tym: Podstawy eksploatacji obiektów technicznych 1990, Praktyczna nauka zawodu 2000, Eksperyment pedagogiczny, 2002. Modułowe programy nauczania w kształceniu zawodowym. Model ujednoliconego egzaminu zawodowego (2001). Dwukrotnie nagrodzony nagrodą Ministra Oświaty i Wychowania (1978 i 1991), odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1989).

FLATT Jerzy Beniamin (1768-1860), agronom, działacz oświatowy, wysłany przez Staszica jako kandydat na dyrektora projektowanej szkoły wyższej do Niemiec i Szwajcarii (1816-1818), studia u Thaera w Möglinie i Fellenberga w Wofwyl. W latach 1818-1833 dyrektor i wykładowca Instytutu Agronomicznego w Marymoncie, prowadzenie niższej szkoły rolniczej (1823-1830), wykłady w szkole weterynarii w Burakowie (1823-1825), wyd. czasopisma "Ceres". Prace: Opis Księstwa Warszawskiego z krótkim rysem dziejów polskich aż do naszych czasów - 1809, Myśli do zakładania szkoły dla dzieci ubogich - 1824, Rozprawy rolnicze - 1825.

FRANCKE August Herman (1863-1727), pietysta niemiecki, pedagog, założyciel instytucji wychowawczych dla różnych stanów. Propagator dydaktycznych idei Komeńskiego. Główne dzieło: Kurzer und einfältiger Unterricht, wie die Kinder zur wahren Gottseligkaeit und christlichen. Klugheit anzuführen sind - 1713. Może być uważany za jednego z najwcześniejszych pedagogów pracy.

FRANCUZ Władysława Maria - ur. 7.12.1944 r. Adiunkt na Politechnice Krakowskiej - od 1990-. Absolwentka PK Wydziału Budownictwa Lądowego, gdzie w 1969 roku uzyskała tytuł magistra inżyniera budownictwa. Tytuł doktora nauk humanistycznych - 1985 na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zatrudnienie: Technikum Gospodarki Wodnej i Budownictwa Drogowego w Krakowie - 1969 r. zast. dyrektora ds. dydaktycznych w IKNiBO-ODN-CDN w Krakowie. Jest nauczycielem dyplomowanym, II stopień specjalizacji zawodowej - pedagogiki społecznej. Jest członkiem Zespołu Pedagogiki Pracy Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN i Komisji Nauk Pedagogicznych Oddziału PAN w Krakowie oraz Komisji Senackiej ds. Dydaktyki na Politechnice Krakowskiej (od 1996). Od 1975 roku kieruje Zespołem Pieśni i Tańca "Małe Słowianki" w Krakowie. Publikacje: Nauczyciele przedmiotów zawodowych szkół budowlanych (1990),  Nauka zawodu w rzemiośle (1995), Dydaktyka przedmiotów zawodowych (1999, IV wydanie), Kształcenie budowniczych a rynek pracy (2001), Dydaktyka w nowej szkole zawodowej (2002), Kwalifikacje zawodowe i rzemieślnicze dziś i jutro (2003). Odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski w 2002 roku. Order Uśmiechu w 1986.

FRANUS Edward Andrzej, ur. 19.01.1916 r. Wykształcenie: Seminarium Nauczycielskie w Dąbrowie Górniczej w r. 1935, studia w Warszawie w Państwowym Instytucie Robót Ręcznych, uk. w 1938 r., po wojnie studia w UJ, magisterium w r. 1949, doktorat w 1959 r., habilitacja w 1967 r.
Trzy nurty problemowe: 1) psychologiczno-pedagogiczny, 2) psychologiczno-techniczny, 3) filozoficzna analiza kompleksowej struktury nauki ergonomii.
Publikacje: 18 książek, ponad 100 artykułów, m.in., Aparaty przystankowe do powiększeń (zdjęć)  1947; Wstęp do psychologii, 1983; Wielkie funkcje technicznego intelektu. Struktura uzdolnień technicznych, Kraków 2000.
Odznaczenia: Złoty Krzyż Zasługi 1973, "2000 Outstanding Scientist of the 20th Century", "The Twentieth Century Award for Achievement".

FURMANEK Waldemar, ur. 11.07.1945 r., Prorektor Uniwersytetu Rzeszowskiego - profesor nadzwyczajny. Kierownik Zakładu Dydaktyki Techniki i Informatyki. Wykształcenie: studia magisterskie, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Rzeszowie 1969; doktorat, Wydział Psychologii i Pedagogiki Uniwersytet Śląski w Katowicach 1975; habilitacja Wydział Pedagogiczny Uniwersytet Warszawski 1989. Zatrudnienie: asystent, starszy asystent - WSP w Rzeszowie od 1969 do 1975; adiunkt od 1975 do 1981 PR; adiunkt od 1981 do 1989 WSP w Rzeszowie; 1989-1990 docent WSP w Rzeszowie; od 1990 profesor nadzwyczajny WSP w Rzeszowie.  Obszar badań: teoria i praktyka edukacji ogólnotechnicznej i zawodowej, dydaktyka techniki i informatyki.
Publikacje: Podstawy edukacji zawodowej. Fosze, Rzeszów 2000; Elementy wychowania technicznego w działaniach diagnostycznych, demontażowych i montażowych. WSP, Rzeszów 1992; Świat metali. Wspólnie z A. Bylicą i W. Walatem. Wyd. WSP, Rzeszów 2000; Podstawy wychowania technicznego, Wyd. WSP, Rzeszów 1987; 21 podręczników i skryptów jako autor i współautor.
Odznaczenia: Srebrny Krzyż Zasługi (1992), Złoty Krzyż Zasługi (1999), Medal Komisji Edukacji Narodowej (1999).

« góra strony

G

GAJDA Edward (2.01.1928-8.03.1994). Wykształcenie: 1948-1952 studia inżynierskie w zakresie przemysłu rolnego na Wydziale Rolnym SGGW w Warszawie, jednocześnie studium pedagogiczne, doktorat w 1972 r. w SGGW, habilitacja w 1981 r. Praca: docent w COD­KiUPwR (1982-84), profesor w WSR-P w Siedlcach.
Publikacje: Czynniki determinujące skuteczność nauczania praktycznego w szkołach rolniczych. Brwinów 1979; Ewolucja modelu doskonalenia nauczycieli szkół rolniczych w Polsce. Poznań 1982; Analiza sieci szkolnictwa rolniczego w Polsce. wyd. 2, Brwinów 1983, Praktyczna nauka zawodu w szkołach rolniczych. Warszawa 1985.

GAWRYSIAK Marek Tomasz - ur. 1946 we Włocławku. Profesor nadzwyczajny Politechniki Białostockiej, kierownik Katedry Mechatroniki. Wykształcenie: magister inżynier mechanik (Politechnika Łódzka, 1970); doktor nauk technicznych (Akademia Rolnicza w Lublinie, 1976); doktor habilitowany nauk technicznych (Technische Universität Dresden, 1988). Studia podyplomowe w zakresie komputerowego wspomagania projektowania maszyn (Politechnika Warszawska 1991). Staże naukowe: Technische Universität München (1977/78, jeden rok), Universität für Bildungswissenschaften Klagenfurt (1990), Loughborough University of Technology (1995). Główne kierunki działalności naukowej:mechatronika, metatechnika, dydaktyka techniki. Główne kierunki działalności dydaktycznej: mechatronika, robotyka, informatyka.
Publikacje:Analiza systemowa urządzenia mechatronicznego, Białystok 2003; Edukacja metatechniczna. Wprowadzenie do celów i treści kształcenia ogólnotechnicznego, Radom 1998; Mechatronika i projektowanie mechatroniczne, Białystok 1997; Przekłady książek z języka niemieckiego:Mechatronika. Komponenty, metody, przykłady. PWN, Warszawa 2001; Rewolucja kultury przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo fraktalne. PWN, Warszawa 1999.

GERLACH Ryszard, ur. 22.05.1955 r., profesor nadzwyczajny w Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego, dziekan Wydziału Pedagogiki i Psychologii. Kierownik  Zakładu Pedagogiki Pracy i Andragogiki. Wykształcenie: studia w WSP w Bydgoszczy (1979), doktorat w 1986 r. w WSP w Opolu, habilitacja w 1999 r. w UMK w Toruniu.
Ponad 60 publikacji, np.: Służba pracownicza w zakładach przemysłowych - funkcja założona
i rzeczywista
, Bydgoszcz 1985 (współautorstwo z Z. Wiatrowskim); Doskonalenie zawodowe pracujących we współczesnym zakładzie przemysłowym, Bydgoszcz 1989; Dylematy edukacji zawodowej w końcu XX wieku, Bydgoszcz 1997; Kształcenie prozawodowe i zawodowe w kontekście integracji Europy, Bydgoszcz 2002.

GŁAZUNOW Anatolij Tichonowicz - ur. w 1944 r. - prof. dr hab. nauk pedagogicznych. Główny sekretarz naukowy Rosyjskiej Akademii Kształcenia Zawodowego. Zast. Dyrektora Instytutu Rozwoju Kształcenia Zawodowego (Moskwa). Prowadzi działalność naukowo-badawczą w obszarze edukacji zawodowej (zarządzanie i ekonomia). Wydał ponad 20 książek. Autor m.in. podręczników do nauki fizyki, książek z obszaru zarządzania w systemie oświaty, pedagogiki porównawczej, regionalnej polityki edukacyjnej. Ekspert w projektach edukacyjnych realizowanych przez Bank Światowy (1990-1993) i Europejski Fundusz Kształcenia (1996-1999). Od 1997 roku redaktor czasopisma Kształcenie Zawodowe.

GODLEWSKI Michał (18.05.1917-30.08.1995), pedagog, działacz oświatowy, po wojnie dyrektor Technikum w Pabianicach, a następnie naczelnik wydziału (od 1950) dyrektor departamentu, następnie wiceprezes Centralnego Urzędu Szkolnictwa Zawodowego, 1957-66 podsekretarz stanu w resorcie oświaty;
dr nauk humanistycznych (promotor Tadeusz Nowacki)  1965; od 1966 profesor Politechniki Warszawskiej, 1969-71 prorektor Politechniki; 1971-73 zastępca przewodniczącego Komitetu Ekspertów dla Opracowania Raportu o Stanie Oświaty, 1972-77 podsekretarz stanu w Ministerstwie Oświaty i Wychowania.
Główne prace: Kształcenie robotników (1963), Kształcenie robotników i techników w Polsce i w krajach sąsiednich (1968), Kształcenie nauczycieli szkół zawodowych (z Z. Wiatrowskim, 1971), Kształcenie zawodowe w krajach socjalistycznych (1974), Pedagogika - podręcznik akademicki (red. wraz z S. Krawcewiczem i T. Wujkiem, 1974, 6 wyd., 1978).

GONDZIK Erwin -ur. 10 X 1932 r. w Tychach. W 1965 r. ukończył studia w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Katowicach. W roku 1972 uzyskał tytuł dr. w Instytucie Badań Pedagogicznych w Warszawie. Promotorem pracy był prof. dr hab. Tadeusz Nowacki. Od początku kariery zawodowej związany z Wyż-szą Szkołą Pedagogiczną w Katowicach
i Uniwersytetem Śląskim. Publikacje: O dojrzewaniu metodologicznym, 1974; Kariery szkolne uczniów zdolnych, 1976; Sukces i kariera człowieka, 1993, Podstawy psychologii edukacyjnej, 2001.

GREGER Norbert F.B. dr - ur. 10.04.1929 r. w Kartuzach. Tytuł dr. uzyskał na Uniwersytecie Szczecińskim w 2000 r. Z polską edukacją dorosłych związany jest od początku lat siedemdziesiątych. Z ramienia Instytutu Spraw Międzynarodowych Niemieckiego Związku Uniwersytetów Powszechnych odpowiedzialny był za współpracę między andragogami RFN i Polski. Dzięki jego zaangażowaniu odbywały się w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych liczne seminaria i konferencje z udziałem polskich organizatorów edukacji dorosłych. W latach 1991-1997 pełnił funkcję dyrektora Przedstawicielstwa Niemieckiego Związku Uniwersytetów Powszechnych w Polsce. Z jego inicjatywy powstało Akademickie Towarzystwo Andragogiczne. Powołana i kierowana przez niego Polsko-Niemiecka Fundacja Edukacji Dorosłych jest kontynuatorką bogatej tradycji współpracy między andragogami obu krajów. Publikacje: (red.) Uniwersytety powszechne (ludowe) w Republice Federalnej Niemiec. Toruń 1994; Greger N., Półturzycki J., Wesłowska E.A. (red.), Szkoły wyższe a edukacja dorosłych. Toruń 1995. W uznaniu zasług uhonorowany został Medalem Komisji Edukacji Narodowej. Posiada odznaczenia: Medal Zasłużony dla  Miasta Tarnowa, Medal Tysiąclecia Gdańska, Honorowy Obywatel Miasta Opola.   

« góra strony

H

HAUSZYLD Wacław (1889-1943), inżynier, psycholog. Wiele prac z zakresu psychologii i zawodoznawstwa, m.in.: Kształcenie zawodowe, 1918; Zastosowanie badań psychotechnicznych przy wyborze zawodu, 1924; Poradnictwo w zakresie wyboru zawodu, 1924.

HAUSNER Włodzimierz Kazimierz - ur. 14 stycznia 1936 r. w Bydgoszczy. Towarzystwo Naukowe Organizacji i Zarządzania - Wiceprezes, Sekretarz Generalny. Od 1999 roku jest zastępcą Sekretarza Generalnego Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych Naczelnej Organizacji Technicznej. Studia ukończył w Akademii Nauk Społecznych
w Warszawie.  W latach 1955-1959 pracował w szkołach zawodowych. W 1964-1974 był dyrektorem naczelnym Fabryki Armatury
w Głuchołazach. W latach 1974-1976 był dyrektorem ds. eksportu w Zjednoczeniu Przemysłu Urządzeń Chemicznych "Chemak". Był podsekretarzem stanu w Urzędzie Gospodarki Materiałowej (1981-1985); w Ministerstwie Rynku Wewnętrznego (1988-1991). Wybitny organizator edukacji dorosłych. Od 2003 r. przewodniczący Karty Porozumienia Organizacji Oświaty Dorosłych. Odznaczenia: Brązowy, Srebrny i Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski OOP, Krzyż Oficerski OOP.

HEUSINGER I.H.G. (1766-1837), docent filozofii i pedagogiki w Jenie, nauczyciel w Eisenach i Dreźnie, filantropista. Wydał Über die Benetzung des bei Kinders so thätigen treibes beschäftigt zu sein 1797 i Familie Wertheim (pięć tomów) 1798-1809. Funkcja wychowawcza pracy ręcznej jest według niego ośrodkiem prawidłowego procesu wychowawczego, którego celem jest należyte ukształtowanie charakteru dziecka. Jeden z pierwszych pedagogów pracy.

« góra strony

I

IWLIEWA Irina Anatoliewna - profesor, doktor habilitowany nauk pedagogicznych, kierownik Katedry Pedagogika Socjalno-Kulturalna w Sankt Petersburskim Państwowym Uniwersytecie Kultury i Sztuki (Rosja). Do 2001 roku Dyrektor ds. Naukowych oraz kierownik Centrum Jakości Kształcenia Zawodowego w Instytucie Kształcenia Zawodowo-Technicznego Rosyjskiej Akademii Edukacyjnej (Sankt Petersburg). Obszar badań: jakość kształcenia zawodowego, w tym systemy jakości (ISO 9001:2000). Autor, współautor, redaktor naukowy ponad 80 prac, w tym: Metodologiczno-teoretyczne podstawy oceny systemu wielopoziomowego kształcenia zawodowego (1998); Koncepcja budowy systemu jakości kształcenia zawodowego (2001), Zarządzanie jakością w edukacji zawodowej. Słownik terminologiczny (2001).

« góra strony

J

JACHNA Krystyna - ur. 9.09.1936 r. Wykształcenie: studia w UW w 1967 r., doktorat w 1977 r. Zatrudnienie: 1952-1972 w ZSZ w Warszawie - nauczyciel przedmiotów zawodowych, wicedyrektor do spraw pedagogicznych w tej placówce; 1972 do 1990 w Instytucie Kształ-cenia Zawodowego MEN jako adiunkt-kierownik pracowni, a następnie kierownik Zakładu Dokształcania i Doskonalenia Zawodowego. Od 1982 roku docent, wicedyrektor do spraw naukowo-badawczych w Instytucie, wykładowca w Wyższej Szkole Menedżerskiej SiG w Warszawie, promotor kilkudziesięciu prac licencjackich w Katedrze Zarządzania Zasobami Ludzkimi oraz prac dyplomowych w Podyplomowych Studiach Organizacji Zarządzania Oświatą. Badania: zawodoznawstwo, orientacja i poradnictwo zawodowe, badanie związków kształcenia, efektywność kształcenia zawodowego, badanie empiryczne.
Publikacje: Przygotowanie absolwentów szkół zawodowych do pracy w przemyśle, 1983; Badanie losów absolwentów szkół zawodowych, Teraźniejszość i przyszłość oświaty dorosłych, Związki edukacji zawodowej ustawicznej z młodzieżowym rynkiem pracy.

JARACZ Kazimierz, ur.  10.04.1948 r. Wykształ-cenie: studia mgr w WSP Kraków w 1972 r., asystent w Instytucie Techniki, st. asystent, adiunkt, w 1974 r. inż. - automatyka napędu elektrycznego w AGH, doktorat w 1979 r., habilitacja w 2000 r., profesor AP w Krakowie.

JAROSZYŃSKI Tadeusz (1880-1933), lekarz i psycholog. Autor m.in. Poradnictwo zawodowe na terenie szkoły powszechnej, 1927.

JASTRZĘBOWSKI Wojciech Bogumił (19.04.1930-30.12.1882), przyrodnik, wynalazca, wielki nauczyciel i wychowawca. Odkrywca 363 gatunków roślin. Wykształcenie: studia w UW od 1820, profesor botaniki, fizjologii, zoologii i ogrodnictwa w Instytucie Rolniczo-Leśnym w Marymoncie. Publikacje: Przepowiednie pogody, słoty i wiatru i innych zmian powietrza, 1847; Rys ergonomii, czyli nauki o pracy, opartej na prawdach zaczerpniętych z nauki przyrody, Stychologia i Mineralogia, 1852.

JERUSZKA Urszula Teresa - ur. 19.12.1952 r. W 1996 r. - doktor nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki; Instytut Badań Edukacyjnych w Warszawie; 1977 r. -  magister inżynier mechanik w zakresie technologii maszyn; Politechnika Warszawska - Wydział Mechaniczny Technologiczny. Zatrudniona w Wyższej Szkole Pedagogicznej Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, adiunkt w Instytucie Pedagogiki WSP TWP w Warszawie, zastępca dyrektora Instytutu Pedagogiki, następnie Prodziekan ds. kształcenia Wydziału Nauk o Wychowaniu WSP TWP w Warszawie. Kierownik Zakładu Pedagogiki Pracy i Andragogiki. W latach 1977-1984  - zatrudniona w Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Techniki Telewizyjnej w Warszawie;  1984-1990 - Zespół Szkół Ekonomicznych Nr 4 im. H. Sawickiej w Warszawie; 1990-1992 - Zespół Szkół Mechaniczno-Elektrycznych nr 1 im. Bohaterów Narwiku w Warszawie; 1991-1993  - Ośrodek Doskonalenia Szkolnictwa Zawodowego IEPCh w Warszawie; 1993-1998 - Ministerstwo Edukacji Narodowej, od 1998 - Instytut Pracy i Spraw Socjalnych w Warszawie, adiunkt w Zakładzie Zatrudnienia i Rynku Pracy, a następnie konsultant w Instytucie. Praca nad zagadnieniami dotyczącymi relacji między kształceniem i doskonaleniem zawodowym a rynkiem pracy, optymalizacji procesu i wyników kształcenia i doskonalenia zawodowego.
Ważniejsze publikacje: Ewolucja programów przedmiotów zawodowych. Warszawa, 1998; Pomiar wyników a jakość kształcenia zawodowego. Wyd.1. Warszawa 2000, Wyd. 2 rozszerz. 2002; Edukacja zawodowa wobec rynku pracy i integracji europejskiej. Warszawa 2001,  Współautorzy: S.M. Kwiatkowski (red.), H. Bednarczyk, A. Bogaj, Z. Kramek, K. Symela; Efektywność kształcenia zawodowego. Kształcenie zawodowe a rynek pracy. Red.: U. Jeruszka, Warszawa, 2000; Metody badania losów i karier absolwentów szkół zawodowych. Red.: U. Jeruszka Warszawa, 2001; Optymalizacja kształcenia zawodowego z punktu widzenia potrzeb rynku pracy. Red. U. Jeruszka Warszawa, 2002.

JEŻEWSKI Kazimierz (1.03.1877-13.03.1948), pedagog, wybitny przedstawiciel pedagogiki opiekuńczej. Studia w Danii, Szwecji i Szwajcarii (rolnictwo i ekonomika). Autor projektu gniazd sierocych, Towarzystwo Gniazd Sierocych i pierwsze Gniazdo w Stanisławczyku pod Przemyślem. W 1917 r. koncepcja wiosek "kościuszkowskich" skupiających kilka gniazd sierocych pod wspólnym kierownictwem w Rogoźnie pod Grudziądzem. Wielki zwolennik wychowania pracowniczego, tj. "do pracy i przez pracę".

JORDAN Henryk (23.08.1842-18.05.1907), lekarz, pionier wychowania fizycznego. Czynny w rozmaitych stowarzyszeniach dla rozwinięcia ruchu wychowania zdrowotnego i fizycznego. Park dla wychowania fizycznego w Krakowie (park Jordana), warsztat rzemieślniczy dla młodzieży. Zwolennik wychowania pracowniczego, a także pracy fizycznej. Warsztat dla młodzieży szkół średnich w Krakowie, Muzeum 1906.

« góra strony

K

KABAJ Mieczysław - ur. 26 lutego 1933 r. w Dębicy. Profesor w Instytucie Pracy i Polityki Społecznej od 1971 -. Tytuł magistra uzyskał w 1956 r. Na Uniwersytecie Warszawskim obronił pracę doktorską w roku 1964. W roku 1974 uzyskał stopień doktora habilitowanego również na UW - Wydział Nauk Społecznych. Tytuł prof. nadzw. Uniwersytetu Warszawskiego otrzymał w 1978 r. W latach 1956-1963 asystent na UW; w latach 1964-1970 pracownik naukowy w Departamencie Badań MOP w Genewie, od 1971 konsultant naukowy. Specjalizuje się w ekonomii pracy i problemach polityki społecznej. Wieloletni ekspert ONZ i Międzynarodowej Organizacji Pracy w Genewie. Członek Komitetu Nauk Ekonomicznych PAN, Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej oraz Komitetu Prognoz Polska 2000 Plus przy Prezydium PAN. Konsultant naukowy Rady Europy w Strasburgu. Autor wielu publikacji książkowych i artykułów w czasopismach polskich i zagranicznych oraz programów przeciwdziałania bezrobociu i ubóstwu, a także reform systemów edukacji zawodowej i wynagrodzeń. Publikacje: Strategie i programy przeciwdziałania bezrobociu. Studium porównawcze. Scholar, Warszawa 1998; Program przeciwdziałania ubóstwu i bezrobociu. Raport. IPiSS, Warszawa 2000; (red.) Badanie bezrobocia długotrwałego. IPiSS, Warszawa 2001; Partycypacyjny system wynagrodzeń w kierunku kapitalizmu partycypacyjnego wysokiej produktywności i godziwej płacy. IPiSS, Warszawa 2003.

KACZOR  Stanisław, ur. 19.09.1924 r. Zatrudniony w Wyższej Szkole Zarządzania i Administracji w Opolu na stanowisku profesora, w Instytucie Technologii Eksploatacji w Radomiu oraz w Wyższej Szkole Pedagogicznej Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Warszawie. Wykształcenie: magisterium z pedagogiki w UW - 1959 r., doktorat na UW - 1971 r., habilitacja na UW - 1978 r., tytuł profesora nadzw. 1983 r.,  profesora zw. nauk humanistycznych - 1989 r. Praca: UL w Rachaniach pow. Tomaszów Lub. (1946-1948) - nauczyciel; ZHP (1949-1954) - Komendant Chorągwi ZHP w Lublinie; LP w Warszawie (1954-1959) - nauczyciel; Studium Nauczycielskie w Warszawie 1959-1969) - nauczyciel, wicedyrektor; MOiSW (1969-1972) wicedyrektor Departamentu Studiów Uniwersyteckich, Ekonomicznych i Pedagogicznych; IKZ w Warszawie (1972-1990) sekretarz naukowy wicedyrektor, dyrektor. Ponad 10 lat współpracował z Instytutem Technologii Eksploatacji w Radomiu. Ciągle aktywny w Stowarzyszeniu Oświatowców Polskich. Redaktor naukowy kwartalnika Edukacja Ustawiczna Dorosłych, redaktor naczelny Pedagogiki Pracy.
Publikacje: Modernizacja kształcenia zawodowego (red.) Warszawa 1977; Podręcznik w nowym systemie kształcenia zawodowego (red.) Warszawa 1978; Nauczyciel w kształceniu  pozaszkolnym dorosłych, Warszawa 1981; Kształcenie w wybranych krajach socjalistycznych, Warszawa 1982; Prace dydaktyczno-wychowawcza nauczyciela w pozaszkolnym kształceniu dorosłych, Warszawa 1985; Wychowanie w szkole zawodowej (współautor S. Tytus). Warszawa 1987; O tworzeniu warunków dla rozwoju kadr oświatowych. Szczecin 1998; Stowarzyszenie Oświatowców Polskich. Zarys monograficzny na XX-lecie działalności. Warszawa-Toruń 2001.

KARAŚ Stanisław, (1943-2002). Studia ukończył na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Tytuł doktora uzyskał w 1979 roku na Uniwersytecie Śląskim. W latach 1971-1983 praca w Związku Zakładów Doskonalenia Zawodowego. Udział w opracowaniu ,,Encyklopedii Oświaty i Kultury Dorosłych" (1986) i ,,Słownika Pedagogiki Pracy" (1986). W latach 1983-1985 pracował w Bibliotece Narodowej. Wieloletni Dyrektor Generalny Zarządu Głównego Towarzystwa Wiedzy Powszechnej. Wybitny organizator oświaty dorosłych. Współtwórca i przewodniczący w roku 1998 Karty Porozumienia Organizacji Oświaty Dorosłych. Współtwórca i członek Rady Programowej kwartalnika Edukacja Ustawiczna Dorosłych. Publikacje: Dydaktyka oświaty pozaszkolnej Radom, 1995; Profesjologia w zarysie K. Czarnecki, S. Karaś Radom, 1996; Dzieje Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w latach 1950-2000, Warszawa 2000.

KARGULOWA Alicja Jadwiga - ur. 2 czerwca 1936 r. w Majdanie Starym. Uniwersytet Zielonogórski, Instytut Pedagogiki Społecznej - kierownik Pracowni Poradoznawstwa. Absolwentka WSP w Gdańsku w 1962 r.; doktorat w 1975 w Uniwersytecie Gdańskim; dr. hab. - Uniwersyt Wrocławski w 1985 r. Tytuł profesora uzyskała w 1998 r. Zatrudniona na Uniwersytecie Wrocławskim; 1975-1976 st. Asystent; 1976-1986 adiunkt; 1986-1993 doc.; 1993-1998 prof. nadzw.; 1993-1998 wicedyr.; 1988-1998 organizator i kierownik Pracowni Poradnictwa. W latach 1994-1996 kierowała Studium Doktoranckim Pedagogiki. Członek Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN, Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego, Akademickiego Towarzystwa Naukowego, Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego. Zainteresowania badawcze obejmują: teoretyczne i metodologiczne problemy poradnictwa oraz problemy opiekuńczo-wychowawcze szkoły.
Publikacje: Poradnictwo wychowawcze w świetle teorii i praktyki. Wrocław, 1980; (red.) Poradnictwo w okresie transformacji kulturowej. Wrocław, 1995; Dramaturgia poradnictwa. Wrocław, 1996; Przeciw bezradności: nurty - opcje - kontrowersje w poradnictwie o poradoznawstwie. Wrocław, 1996; Odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi.

KARNEY Janina Elżbieta - prof. dr hab., od 1973 roku pracownik naukowy Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1973-1987 pracownik, kierownik specjalizacji psychologii pracy Wydziału Psychologii. Od 1987 r. zatrudniona na Wydziale Pedagogicznym UW, obecnie kierownik Pracowni Pedagogiki Pracy w Katedrze Edukacji Ustawicznej i Andragogiki Wydziału Pedagogicznego UW. Konsultant z dziedziny psychologii transportu w Instytucie Transportu Samochodowego w Warszawie. Współorganizator i dziekan Wydziału Pedagogicznego Wyższej Szkoły Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku (od 10 lat). Studia magisterskie na Wydziale Psychologii UW, doktorat pod kierunkiem prof. dr. hab. Tadeusza Tomaszewskiego z zakresu psychologii transportu (kierowcy). Habilitacja z zakresu pedagogiki i psychologii pracy. Specjalność: psychologia pracy i organizacji oraz pedagogika pracy. Promotor 7 prac doktorskich i wielu magistrów.
Autorka wielu artykułów, recenzji i innych publikacji w czasopismach krajowych i zagranicznych, rozdziały w książkowych publikacjach zbiorowych. Publikacje książkowe, wszystkie z dziedziny wiedzy o pracy; m.in.: Analiza zachowania kierowcy w sytuacji drogowej, Psychologia w zarządzaniu, Warszawa, 1998; Osobowość menedżera, Warszawa 1991; Błąd w działaniu: aspekty psychologiczne i pedagogiczne, Warszawa 1989; Człowiek w środowisku pracy, Warszawa 1988; Człowiek i praca, Warszawa 2000.

KELL Adolf - ur. w 1934 r. Studiował na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie nauki gospodarcze i nauki o wychowaniu. Dyplom nauczyciela handlu uzyskał w 1961 r. W 1963 zdaje egzamin państwowy. W 1970 zostaje doktorem politologii a następnie docentem w zakresie nauk ekonomicznych w Akademii Ekonomicznej w Berlinie. W latach 1970-1974 pracuje w Westfalskim Uniwersytecie w Münster w Instytucie Nauk o Wychowaniu. Zostaje profesorem pedagogiki zawodowej i gospodarczej na uniwersytecie w Kassel (1974-1977). Obecnie pracuje na uniwersytecie w Siegen jako profesor nauk o wychowaniu ze specjalnością pedagogika zawodowa. Obszarem zainteresowań Adolfa Kella jest sprawozdawczość, kształcenie zawodowe, ekonomika oświaty, planowanie oświaty, polityka oświatowa, prawo szkolne i oświatowe, dydaktyka i programowanie, szczególnie w dziedzinie kształcenia przedzawodowego i zawodowego w zakresie kupieckim. Przewodniczący Komisji Pedagogiki Gospodarczej i Zawodowej Niemieckiego Towarzystwa Nauk i Wychowania (Deutschen Gesellschaft für Erziehungswissenschaft (1994-1996). Aktualny przewodniczący Związku Profesorów uniwersyteckich pedagogiki gospodarczej (2001-2003).

KILPATRICK Wiliam Heard (20.11.1871-13.02.1965), wybitny amerykański pedagog, profesor filozofii i wychowania w Columbia University; metoda projektów jako jedna z ważniejszych w realizacji szkoły pracy. Twórca  własnej odmiany pragmatyzmu zwanej eksperymentalizmem. Wpływ na szkolnictwo amerykańskie. Główne prace to Education for a Changing Civilisation (1926), Education and Social Crisis (1932), Philosophy and Education (1951).     

KIREJCZYK Andrzej - ur. 1 stycznia 1939 r. w Warszawie. Studia wyższe ukończył w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Katowicach. Pierwszą pracę podjął w Technikum Mechaniczno-Chemicznym dla Pracujących w Piastowie jako nauczyciel. Był dyrektorem szkoły, wizytatorem w Ministerstwie Oświaty i Wychowania. W 1979 r. podjął pracę w Związku Zakładów Doskonalenia Zawodowego. Pełnił funkcję wiceprezesa Zarządu Głównego ma znaczący wkład w rozwój szkolnictwa zawodowego ZDZ. Zaprojektował i wdrożył nowy typ szkoły pomaturalnej studium kupieckie, które w latach 90. przygotowało wielu młodych ludzi do podjęcia pracy na własny rachunek. Był jednym z realizatorów idei powołania do życia Karty Porozumienia Organizacji Oświaty Dorosłych, w której pracach aktywnie nadal uczestniczy. Opublikował szereg artykułów na temat kształcenia zawodowego dorosłych w periodykach oświatowych. Jest współredaktorem książki pt. Jakość kształcenia w uzyskiwaniu kwalifikacji zawodowych.
Odznaczenia i medale: Srebrny i Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal Komisji Edukacji Narodowej, Honorowa Odznaka Za Zasługi Dla Oświaty, Honorowa Złota Odznaka Krajowej Izby Gospodarczej.

KOŁKOWSKI Ludwik, (13.06.1918-11.11.2001). Wykształcenie: mgr inż. - Politechnika Łódzka, 1952; doktor nauk humanistycznych - 1969; docent - 1973. Pracował jako: asystent - Politechnika Śląska (1952-1963); asystent, adiunkt, docent - Instytut Pedagogiki, następnie Instytut Kształ-cenia Zawodowego 1963-1974; docent - Politechnika Warszawska 1974-1988.
Publikacje: Nauczanie obróbki skrawaniem (współautor: L. Darmochwał), 1970; Zagadnienia metodyczne w nauczaniu podstaw elektrotechniki (współautorzy: T. Knotz, S. Porębski, T. Swoboda), 1970; Zagadnienia metodyki nauczania przedmiotów elektrycznych (współautorzy: B. Czejdo, S.M. Kwiatkowski) - 1982; Problemy algorytmizacji i automatyzacji procesu dydaktycznego (red., współredaktorzy: M. Godlewski, E. Lipiński) - 1983; Elementy teorii kształcenia zawodowego (współautor: S.M. Kwiatkowski) - 1994.
Odznaczenia: Złoty Krzyż Zasługi - 1971, Medal Komisji Edukacji Narodowej - 1985, Medal Yad Vashem - 1985, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski - 1988, Złota Odznaka ZNP - 1992, Krzyż Armii Krajowej - 1997.

KORABIOWSKA-NOWACKA Kazimiera, ur. 24.02.1923 r. Wykształcenie: Gimnazjum i Liceum Przemysłu Odzieżowego w Krakowie, studia dwa lata na Wydziale Mechanicznym Politechniki Krakowskiej, studia pedagogiczne w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie. Praca w instytutach naukowych: od 1963 w Instytucie Pedagogiki w Warszawie na stanowisku adiunkta, kierownika pracowni praktycznego nauczania zawodu, od 1972 r. jako docent kieruje pracownią w Instytucie Kształcenia Zawodowego. Od 1.02.1975 do 30.09.1981 pracowała w Uniwersytecie Śląskim prowadząc zajęcia seminaryjne na ciągach magisterskich o profilu pedagogika pracy. Udział w opracowaniu i redakcji Słownika Encyklopedycznego Zawodów Szkolnych. Promotor 70 magistrów i 3 doktorów.
Publikacje: Podręcznik do nauki technologii w szkołach odzieżowych, Warszawa 1948 i 1949; Procedura badań przydatności do pracy absolwentów szkół zawodowych, Wrocław 1974; Metodyka i wyniki badań przydatności w pracy absolwentów szkół zawodowych, Katowice 1980; Nowy Słownik Pedagogiki Pracy, Warszawa 1999 (współautorstwo). Odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi w 1979 r.

KORADECKA Danuta Krystyna, ur. 09.12.1936 r. Wykształcenie: studia w Akademii Medycznej w Warszawie, doktorat - 1969 r., habilitacja - 1989, tytuł profesora - 1989. Promotor 3 doktorów. Praca zawodowa: od 1965 w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy, od asystenta, przechodząc kolejne stopnie adiunkta, zastępcy kierownika zakładu Fizjologii i Higieny Pracy, sekretarza naukowego, zastępcy dyrektora ds. naukowo-badawczych. Od 1989 r. dyrektor Centralnego Instytutu Ochrony Pracy. Jest jedną z najwybitniejszych w Polsce kobiet, świetnym znawcą zagadnień bezpieczeństwa i higieny pracy, uznanym w tym zakresie międzynarodowym autorytetem. Dyrektorką Instytutu, jedynego w Polsce, który uzyskał dotację związaną ze strategicznym planem rozwoju. Prof. dr Danuta Koradecka kieruje nie  tylko pracą wzorowo funkcjonującego Centralnego Instytut Ochrony Pracy, ale i współpracujących z nim ośrodków krajowych kierując siecią badań i działań praktycznych.
Autorka około 200 publikacji naukowych (monografie, podręczniki i prace oryginalne), np. Bezpieczeństwo pracy i ergonomia, Warszawa 1997.
Wyróżnienia: Nagroda im. Haliny Krahelskiej, Głównego Inspektora Pracy - 1994; Nagroda World Safety Organization - 1998; Medal Polskiego Towarzystwa Ergonomicznego im. Wojciecha Jastrzębowskiego - za zasługi dla rozwoju polskiej ergonomii - 1999; Nagroda Human Factors and Ergonomics Society - za wkład w międzynarodowy rozwój ergonomii - 2000.

KOTARBIŃSKI Tadeusz (1886-1981) pedagog, filozof, twórca etyki niezależnej i teorii sprawnego działania - prakseologii. Wykształcenie: architektura w Darmstadt i filozofia na Uniwersytecie Lwowskim pod kierunkiem Tadeusza Kazimierza Twardowskiego, doktorat w 1912 r., tytuł profesora zw. w 1929 r. W okresie okupacji tajne nauczanie, seminarium z filozofii. Po wojnie współorganizator Uniwersytetu Warszawskiego, rektor Uniwersytetu Łódzkiego (1945-1949), a od 1951 r. katedra w UW. Wielki uczony, prezes PAN (1957-1961), prezes Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, członek AN Związku Radzieckiego, Bułgarii, Mongolii, doktor honoris causa wielu uniwersytetów, m.in. w Brukseli, Florencji i Oksfordzie, interesował się i opiekował zarówno swymi współpracownikami i słuchaczami, jak i każdą inicjatywą zdążającą w kierunku realizacji hasła Dobrej Roboty DO-RO wcielanego w rozmaitych instytucjach.
Publikacje: Traktat o dobrej robocie, Warszawa 1962; Prakseologia, Wrocław 2000; Elementy teorii poznania logiki formalnej i metodologii nauk. Warszawa 2003; Medytacje o życiu godziwym. Warszawa 1986; Sprawność i błąd: z myślą o dobrej robocie nauczyciela. Warszawa 1966. 

KRAMEK Zbigniew, ur. 29.03.1955 r. Wykształ-cenie: magister inżynier - Politechnika Świętokrzyska w Radomiu (1980 r.); doktor nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki - Instytut Badań Edukacyjnych w Warszawie (1995 r.). Przygotowanie pedagogiczne do pracy w charakterze wykładowcy. Doświadczenie zawodowe: pracownik naukowy na stanowisku adiunkta w Instytucie Technologii Eksploatacji w Radomiu (od 1989 r. do chwili obecnej); nauczyciel akademicki na stanowisku starszego asystenta w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Radomiu (w latach 1980-1989); nauczyciel teoretycznych przedmiotów zawodowych w Zespole Szkół Elektronicznych w Radomiu (w latach 1990-1996); Główny Ekspert Projektu Banku Światowego TOR#9 "Szkolenie Dorosłych" w Ministerstwie Pracy i Polityki Socjalnej(w latach 1996-1997); koordynator ds. opracowania programów modułowych wg metodologii MES w projekcie PHARE 2000 "Krajowy System Szkolenia Zawodowego" (w latach 2002-2003). Wydane publikacje: Pakiety edukacyjne w kształceniu zawodowym, Radom 1996; Methods and Procedures of Vocational Qualifications Accreditation at the European Labour Market. Radom, 2000. Edukacja zawodowa wobec rynku pracy i integracji europejskiej. W:"Rynek pracy wobec integracji z Unią Europejską". Kwiatkowski S.M. (red.). Warszawa.

KRÓL Janusz, ur. 8.03.1933 r. Wykształcenie: studia w AGH w Krakowie 1957 r. - mgr inż., doktorat  1967 r., habilitacja 1975 r., tyt. profesora nadzw. 1989 r. Kierownik Zakładu Podstaw Techniki Akademii Pedagogicznej w Krakowie.

KURJANIUK Jerzy, ur. 01.06.1931 r. Wykształ-cenie: studia na Politechnice Warszawskiej, doktorat w UAM - 1972, tyt. docenta -1977. Praca zawodowa: w latach 1960-1974 MOiSW , Politechnika Warszawska; 1974-1975 Biuro Studiów i Projektów Szkół Wyższych i Zakładów Naukowych; 1975-1986 Instytut Kształcenia Zawodowego.
Publikacje: Laboratoria językowe. Struktura techniczna a funkcja dydaktyczna (1973, PWN); Problemy kształcenia zawodowego w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej (1981, PWN); pięciotomowa "klasyfikacja zawodów i specjalności" wraz ze słownikiem wszystkich sklasyfikowanych zawodów i specjalności (1995), opracowana z zespołem (Teresa Hordyjewicz,  Teresa Popielas, Jolanta Skórska i Jerzy Stahl). Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Odrodzenia (1985).

KUŹMIŃSKI Zbigniew, ur. 30.08.1927 r. Studia polonistyczne ukończył na Uniwersytecie im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Po ukończeniu studiów wiąże się ze szkolnictwem zawodowym. W 1970 r. podejmuje pracę w Ministerstwie Przemysłu Chemicznego. W latach 1976-1986 zatrudniony jest w Ministerstwie Oświaty i Wychowania w Departamencie Kształcenia Ustawicznego i Zawodowego. Przez wiele lat związany z ruchem oświaty dorosłych. Wieloletni działacz Stowarzyszenia Oświatowców Polskich. Najpierw jako Sekretarz Generalny, a w latach 1992-2000 pełniący funkcję Prezesa. Wybitny organizator oświaty. Stworzył sieć szkół średnich, policealnych i wyższych SOP.

KWIATKOWSKI Stefan Michał, ur. 21.01.1948. Instytut Badań Edukacyjnych - dyrektor. Wykształcenie: mgr inż. - Politechnika Warszawska, Wydział Elektryczny (automatyka) - 1971 r.; dr nauk technicznych - Politechnika Warszawska, Wydział Elektryczny (automatyka - informatyka) - 1975 r.;  dr hab. nauk humanistycznych - Uniwersytet im. Humboldta w Berlinie - 1989 r.; tytuł profesora nauk humanistycznych - 1994 r. Przebieg zatrudnienia: adiunkt - Politechnika Warszawska 1975-1991; docent, profesor - Instytut Badań Edukacyjnych, wiceprzewodniczący Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN (od 2003 r.). Członek Zespołu Doradców Europejskiej Fundacji Kształcenia Zawodowego (od 1997 r.). Od 2000 r. Redaktor Naczelny kwartalnika Edukacja. Członek rzeczywisty Ukraińskiej Akademii Nauk Pedagogicznych (od 2003). 
Publikacje (wybrane książki): Nauczanie wielopoziomowe - 1984, Nauczanie i uczenie się wspomagane komputerem  - 1987, Elementy pedagogiki - 1990, Computer im Bildungsprozess --1992, Komputery w procesie kształcenia i zarządzania szkołą - 1994, , Podstawy kształcenia modułowego (współautorzy: Czesław Plewka, Urszula Jeruszka) - 1995, System edukacji w Polsce (współautorzy: Andrzej Bogaj, Mirosław J. Szymański) - 1997, Nowe uwarunkowania edukacji szkolnej (red.) - 1998, Edukacja w procesie przemian społecznych (współautorzy: Andrzej Bogaj, Mirosław J. Szymański) - 1998, Education in Poland in the process of social changes (współautorzy: A. Bogaj, Mirosław J. Szymański) - 1999, Budowa standardów kwalifikacji zawodowych w Polsce (red., współ-redaktor: Zofia Sepkowska) - 2000, Developing professional qualification standards in Poland (red., współredaktor: Zofia Sepkowska) - 2000, Kształcenie zawodowe. Rynek pracy. Pracodawcy (red.) - 2000, Infrastruktura medialna szkół (współ-autorzy: Andrzej Bogaj, Grażyna Młynarczyk) - 2000, Zmiany strukturalne w kształceniu zawodowym w latach 1990-2000, Standardy kwalifikacji zawodowych. Teoria - Metodologia - Projekty (red., współredaktor K. Symela - 2001; Kształcenie zawodowe: dylematy teorii i praktyki - 2001; Standardy wyposażenia i obudowy medialnej przedmiotów ogólnokształcących - Gimnazjum (red., współredaktor: Andrzej Bogaj) - 2002, Dostosowanie struktury i treści kształcenia zawodowego do potrzeb rynku pracy - w kontekście zmian w systemie edukacji - 2002; Standardy kwalifikacji zawodowych i standardy edukacyjne. Relacje-Modele-Aplikacje (red. i współredaktor I. Woźniak) - 2002.
Odznaczenia: Medal Komisji Edukacji Narodowej - 1984, Srebrny Krzyż Zasługi - 1994, Złoty Krzyż Zasługi - 1997, Krzyż Kawalerski - 2001.

KWIECIŃSKI Kazimierz Zbigniew - ur. 26.12.1941 r. Dyscyplina: pedagogika i socjologia, specjalność: socjologia edukacji. Doktorat w 1970 r., a habilitację w 1973 r. na Wydziale Humanistycznym w Toruniu, tytuł profesora nadzwyczajnego w 1979 r. W latach 1972-1986 założyciel i kierownik Stacji Naukowo-Badawczej Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN w Toruniu. W roku 1974 założył Zakład Socjologii UMK w Toruniu. 1991-1993 dyrektor Instytutu Pedagogiki UAM, w latach 1993-1999 dziekan Wydziału Studiów Edukacyjnych UAM w Poznaniu; od 1998 kierownik Katedry Socjologii Edukacji i Polityki Oświatowej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. Członek Centralnej Komisji ds. Tytułu  Naukowego i Stopni Naukowych od 1990 roku; członek Komitetu Badań Naukowych. Od 2001 roku ekspert Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego; od 1989 roku jego prezes. Założyciel i redaktor naczelny czasopism ogólnopolskich, premiowanych przez KBN: "Forum Oświatowe", "Socjologia Wychowania Acta Universitatis Nicolai Copernici" (UMK). Ważniejsze badania: nad funkcjonowaniem szkoły wiejskiej, badania podłużne nad stałą kohortą młodzieży.
Autor 18 książek, w tym:Spory o edukację;Tropy - próby - ślady. Studia i szkice z pedagogii pogranicza, 2000;  Wykluczanie, 2002; Nieuniknione? Funkcje alfabetyzacji w dorosłości, 2002.
Nagrody i odznaczenia: dwukrotnie nagroda Wydziału I PAN za najlepszą książkę roku w zakresie pedagogiki; dwukrotna nagroda I stopnia Ministra Edukacji Narodowej; nagroda Prezesa Rady Ministrów za wybitne osiągnięcia naukowe w roku 2003; Medal Komisji Edukacji Narodowej, Krzyż Kawalerski OOP; Medal im. M. Kozakiewicza.

« góra strony

L

LEJBOWICZ Aleksander Naumanowicz - ur.  09.04.1955 r. Profesor doktor habilitowany nauk pedagogicznych. Pierwszy zastępca dyrektora Instytutu Rozwoju Kształcenia Zawodowego (Moskwa). Działalność naukowo-badawcza skoncentrowana jest wokół problematyki treści kształcenia zawodowego, zarządzania edukacją, standaryzacji kształcenia, badań zapotrzebowania na wykwalifikowanych pracowników na rynku pracy, wypracowania koncepcji modernizacji programów nauczania. Autor ponad 100 książek i artykułów wydanych w Rosji i poza jej granicami. Wieloletni ekspert ds. programów edukacji realizowanych przez Bank Światowy, Europejską Fundację Edukacyjną, w ramach programu TACIS. Uczestnik wielu międzynarodowych prac badawczych. Kierował projektami naukowymi realizowanymi pod egidą Ministerstwa Edukacji Federacji Rosyjskiej. Laureat nagrody Prezydenta Rosyjskiej Federacji w dziedzinie edukacji.

LELIŃSKA Krystyna Janina - ur. 12.01.1944 r., Piotrków Trybunalski, zatrudniona w Instytucie Pracy i Spraw Socjalnych jako adiunkt w Zakładzie Zarządzania Zasobami Ludzkimi. 1966 r. - mgr socjologii Uniwersytet Warszawski, 1980 r. - dr nauk humanistycznych Instytut Badań Pedagogicznych (obecnie Badań Edukacyjnych). Od 1972 do 1990- Instytut Kształcenia Zawodowego. W latach 1990-1995 - Kancelaria Sejmu. 1997-1998 - Krajowy Urząd Pracy; 1995 do 1997 i od 2000 do chwili obecnej - Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, adiunkt. Udział w zespole opracowującym Klasyfikację Zawodów i Specjalności; 1998-2000 - Centrum Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej; konsultant; dokonywanie analiz porównawczych między  klasyfikacjami zawodów szkolnych i gospodarczych. Członek Stowarzyszenia Doradców Szkolnych i Zawodowych, Polskiego Towarzystwa Socjologicznego. Raport nt. "Problemy kształcenia i szkolenia zawodowego w Polsce" - stan obecny i tendencje rozwojowe. MEN, Warszawa 1996; Możliwości szkolenia bezrobotnych w systemie edukacji niestacjonarnej. OCEN, Warszawa 1997; Elementy zawodoznawstwa. Warszawa 1998, Krajowy Urząd Pracy; współautor; Kształcenie zawodowe a zawody na rynku pracy, Warszawa 1999, CMPP-P; (współautor) Zarys programu rozwoju poradnictwa zawodowego, informacji oraz orientacji zawodowej w warunkach reformy systemu edukacji. MEN, Warszawa 1999;
Odznaczenia: Brązowy i Złoty Krzyż Zasługi.

LEWOWICKI Tadeusz, ur. 2.07.1942 r. Zatrudniony w Uniwersytecie Warszawskim - na Wydziale Pedagogicznym - na stanowisku profesora zwyczajnego oraz w Wyższej Szkole Pedagogicznej ZNP na stanowisku profesora zwyczajnego. Wykształcenie: mgr pedagogiki - 1968, UW, doktorat - 1972, UW, habilitacja - 1977, UW, tyt. profesora nadzw - 1982, profesora zw. - 1989. Praca zawodowa: od roku 1968 do chwili obecnej w UW - kolejno na stanowiskach asystenta, st. asystenta (1968-72), adiunkta (1972-77), docenta (1977-82), profesora nadzwyczajnego (1982-89), profesora zwyczajnego (od roku 1990). Dyrektor Instytutu Badań Pedagogicznych (1985-1989). W latach 1995-
-2002 rektor WSP ZNP w Warszawie. Przewodniczący Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN. Jest członkiem Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej. Brał udział jako recenzent w 52 przewodach o nadanie tytułu naukowego profesora. Był recenzentem w 84 przewodach habilitacyjnych i w blisko 60 przewodach doktorskich. Od 2000 r. jest członkiem Zagranicznym Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy. Wieloletni redaktor naczelny Ruchu Pedagogicznego. Członek redakcji i rad redakcyjnych: Kwartalnika Pedagogicznego i Edukacja. Obszar badań: proces kształcenia i jego uwarunkowania, indywidualizacja kształcenia, treści kształcenia, edukacja międzykulturowa, modele edukacji.
Publikacje - łącznie ponad 400: Psychologiczne różnice indywidualne a osiągnięcia uczniów (WSiP, Warszawa 1975, II wyd. - 1977); Indywidualizacja kształcenia (PWN, Warszawa 1977); Kształcenie uczniów zdolnych (WSiP, Warszawa 1980, II wyd. - 1986); Aspiracje dzieci i młodzieży (PWN, Warszawa 1977); Aspiracje młodzieży uczącej się (Wiedza Powszechna, Warszawa 1989); (z B. Galas): Osobowość a aspiracje (Wyd. UW, Warszawa 1991); Przemiany oświaty (Wyd. "Żak" - IV wyd. - Warszawa 1997). Ponadto ponad 40 prac książkowych pod redakcją lub współredakcją, ponad 30 publikacji w językach obcych (m.in. w angielskim, arabskim, francuskim, hiszpańskim, niemieckim, rosyjskim, serbskim, słowackim i słoweńskim).
Odznaczenia państwowe: Krzyż Kawalerski OOP - 1986.

« góra strony

Ł

ŁACIAK Teofil (21.02.1901-05.02.1985), pedagog i działacz społeczny. Wykształcenie: seminarium nauczycielskie i Wyższy Kurs Nauczycielski, Instytut Pedagogiczny w Katowicach, magisterium z pedagogiki w UW - 1960 r. Nauczyciel, publikacje w czasopismach, artykuły na temat pracy nauczyciela i procesów wychowawczych w szkołach górniczych.

ŁOPUSZAŃSKI Tadeusz Jan (1874-1955), polityk i działacz oświatowy, członek ZET-u do uzyskania niepodległości. Wykształcenie: 1895 r. studia filozoficzne w UJ. Praca zawodowa:  1896 - inspektor szkolny Okr. Lwowskiego, 1898-1090 wizytator w Okr. Lwowskim, 1904-1906 podróże studyjne do Anglii, Francji, Niemiec i Szwajcarii, 1909-1914 inspektor Okr. Szkolnego Krakowskiego i dyrektor Wiejskiego Ogniska Wychowawczego w Prokocimiu, 1915-1917 - inspektor szkolny lubelski, 1917 - w Departamencie Oświaty Rady Regencyjnej, 1918 - szef sekcji szkolnictwa średniego i podsekretarz stanu
w MWRiOP, 1919-1920 Minister Oświaty, 1920-1926 podsekretarz stanu, 1926-1939 dyrektor Gimnazjum im. Sułkowskich w Rydzynie, traktowanego jako szkoła eksperymentalna.
Publikacje: Zagadnienia wychowania narodowego - 1981, Zawód nauczycielski - 1927, Rydzyna - Gimnazjum im. Sułkowskich 1928-1936, Gimnazjum i Liceum im. Sułkowskich w Rydzynie - 1936-1939 - 1985.

« góra strony

M

MARCZUK Mieczysław, doc. dr, pedagog, andragog, ur. 5.10.1924 r. we wsi Wielgorz, pow. Siedlce. Od 1947 do 1968 r. pracował jako nauczyciel-kierownik Szkoły Podstawowej w Turowie i Radzyniu Podl., następnie jako wicedyrektor Korespondencyjnego Liceum Ogólnokształcącego i wykładowca Studium Nauczycielskiego w Lublinie. W latach 1963-1995 pracował na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej (UMCS) w Lublinie w charakterze: st. asystenta (1963-1966), po doktoracie w 1966 r. adiunkta (1966-1969), a następnie docenta, pełniąc funkcje: kierownika Zakładu Andragogiki (1970-1991), dyrektora Instytutu Pedagogiki (1972-1974 i 1984-1991), prodziekana Wydziału Pedagogiki i Psychologii (1974-1984). W 1991 r. przeszedł na emeryturę i do 1995 r. pracował na pół etatu. Specjalizował się w teorii edukacji dorosłych (andragogice) i polityce kulturalnej. W latach 1981-1990 kierował centralnymi badaniami w ramach problemu węzłowego w zakresie edukacji dorosłych i kształcenia zawodowego koordynowanymi przez IKZ. Jako promotor kierował 8 pracami doktorskimi i ponad 500 magisterskimi. Równolegle był członkiem, a następnie zastępcą przewodniczącego Zespołu Pedagogiki Dorosłych Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN (1977-1990). Autor książek: Walka Związku Nauczycielstwa Polskiego o postępowy program oświatowy 1918-1939. Warszawa 1970; Program drugiego etapu lubelskiego eksperymentu pedagogicznego 1971-1975. Lublin 1971; Z polskim folklorem przez świat. Lublin 2001. Problemy i dylematy andragogiki (red.), Lublin-Radom 1994, Lubelski Uniwersytet Trzeciego Wieku 1985-1995 (red.), Lublin 1995; Jesteśmy sobie potrzebni (red.), Lublin 2000; Całe życie folklorowi i młodzieży (red.), Lublin 2000. Był też redaktorem naczelnym Lubelskiego Rocznika Pedagogicznego (1973-1990) i przewodniczącym Komitetu Redakcyjnego miesięcznika Oświata Dorosłych (1982-1990). Od 1971 r. jest prezesem Lubelskiego Oddziału Towarzystwa Wolnej Wszechnicy Polskiej, od 1984 r. wiceprezesem ZG TWWP, a od 1985 r. opiekunem naukowym Lubelskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. W latach 1986-2000 kierował Komisją Nauki i Badań Międzynarodowej Organizacji Sztuki Ludowej (IOV), a od 1989 r. jest przewodniczącym Polskiej Sekcji tej organizacji. Odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, tytułem "Zasłużony Nauczyciel PRL", Złotą Odznaką ZNP, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Odznaką "Zasłużony Działacz Kultury".

MARKIEWICZ Bronisław Bonawentura, ks. (13.07.1842-29.01.1912), działacz w opiece społecznej, początkowo w zakonie Salezjanów, później we własnym Towarzystwie Powściągliwości i Pracy. Zakłady opiekuńcze dla chłopców, organizacja kształcenia zawodowego dla młodzieży, zwolennik wychowania pracowniczego jako niezbędnego elementu prawidłowej opieki i wychowania.

MARKS Karol - 1818-1883. Filozof, działacz rewolucyjny, ekonomista, twórca doktryny socjalizmu naukowego. Przywódca robotniczy. Zwolennik pełnego upowszechnienia oświaty. Dla scharakteryzowania znaczenia znajomości techniki użył pierwszy sformułowania "kształcenie politechniczne", które w wysokim stopniu nadało kierunek poszukiwaniom pedagogicznym w pierwszych latach rewolucji bolszewickiej.  

MARSZAŁEK Aleksander, ur. 29.10.1963 r. Wykształcenie: mgr techniki - 1988 r. WSP w Rzeszowie, doktorat 1991 r., Akademia Nauk Pedagogicznych ZSRR w Moskwie, habilitacja - 2002 r., Rosyjska Akademia Edukacji w Moskwie. Praca zawodowa: 1986/87 nauczyciel techniki, 1987-1992 asystent w WSP w Rzeszowie, 2001-2002 adiunkt w UR, od 2002 prof. UR. Obszar badań: pedagogika pracy, dydaktyka zawodowa, dydaktyka techniki.  Publikacje: Elektronika w edukacji technicznej dzieci i młodzieży, WSP, Rzeszów 2001; Pedagogiczne i politechniczne podstawy edukacji technicznej w szkołach ogólnokształcących RP, APN, Moskwa 1991 (w j. ros.); Metody aktywizujące w nauczaniu i uczeniu się techniki, ODP, Tarnobrzeg 1999. Wyróżnienia: Nagroda Rektora WSP w Rzeszowie, indyw. II st., 1992 r., Nagroda Rektora UR, indyw. I st., 2002 r.

MODRZEWSKI Frycz Andrzej, (1503-1572), znakomity pisarz polityczny, świetny przedstawiciel polskiego odrodzenia. W służbie prymasa Łaskiego, później sekretarz Zygmunta Augusta. Popierał równość praw. Najważniejsze dzieło: De Republica emendanda... 1577. Wnikliwa analiza ustroju społecznego Rzeczypospolitej i szereg propozycji poprawy tego ustroju, zaczynając od problemu równości wszystkich wobec prawa. Podział dzieła  na pięć ksiąg: O obyczajach, O prawach, O wojnie, O kościele oraz O szkole. W zamierzeniach autora Polska winna stać się organizmem planowej gospodarki i obowiązującej pracy, od której nikt nie mógłby się uchylać bez względu na stan i urodzenie. W projektach reform Modrzewskiego praca i pracowitość traktowana jest jako istotna część reformy państwa i jego przebudowy. Swoimi poglądami staje w rzędzie najważniejszych antenatów pedagogiki pracy, w której widzi źródło pomyślności i szczęścia jednostek, jak i ogółu społeczeństwa.

MOOS Janusz - ur. 10 lipca 1939 r. we Lwowie. Studia na Politechnice Łódzkiej ukończył w 1967 r. Pierwszą pracę podjął w Technikum Energetycznym w Łodzi. W 1971 rozpoczął działalność w systemie doskonalenia nauczycieli. W 1980 r. podjął pracę w Instytucie Kształcenia Nauczycieli. Od 1996 r. dyrektor Łódzkiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego. Był redaktorem naczelnym czasopisma Szkoła Zawodowa. Uczestniczył w programach międzynarodowych, jak też w tworzeniu "Liceum Technicznego" oraz szkół średnich zawodowych profilowanych. Wybitny organizator kształcenia i doskonalenia nauczycieli. Opracowany pod kierownictwem Jana Moosa nowy typ szkoły "Liceum Techniczne" został wprowadzony eksperymentalnie w 143, a następnie został zastosowany w 450 szkołach.
Publikacje: Liceum Techniczne. ITeE, Radom 1996; Kształcenie w zawodzie szerokoprofilowym (red.), 1998; Organizacja procesu kształcenia prozawodowego w liceum profilowanym, 2002. Nagrody: 11 razy nagroda Ministra Edukacji Narodowej (lata 1978-2001) i odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medal Komisji Edukacji Narodowej. Laureat Nagrody Miasta Łodzi.

« góra strony

N

NICZKAŁO Nellia Grygorivna - ur. 26.10.1939 r. - profesor, dr hab. nauk pedagogicznych, członek Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy, profesor Katedry Pedagogiki Pracy Ukraińskiego Instytutu Doskonalenia Kwalifikacji Pracowników Systemu Kształcenia Zawodowego. Zastępca dyrektora ds. naukowych w Institute Pedagogiki i Psikhologii Professionalnogo Obrazovanija APN Ukrainy. Od 1993 r. Akademik Mezhdunarodnoj Akademii Akmeologicheskikh Nauk, od
1995 r. - Mezhdunarodnoj Akademii Socialno-Pedagogicheskich Nauk, od 2002 r. - członek zagraniczny Rossijskoj Akademii Obrazovanija. W 1998 roku mocą dekretu Prezydenta Ukrainy Nychkalo N. został nadany honorowy tytuł "Zasłużonego działacza nauki i techniki Ukrainy". Obszar działalności naukowej: teoria i historia edukacji zawodowej, metodologiczne aspekty kształcenia ustawicznego, pedagogika pracy, pedagogika porównawcza, metodologia i metodyka badań pedagogicznych. Autorka około 400 opracowań. Pod jej kierunkiem naukowym opracowana została Koncepcja rozwoju standardu kształcenia zawodowego na Ukrainie (1991); Koncepcja opracowania standardu kształcenia zawodowego (1997); Projekt koncepcji rozwoju edukacji zawodowej Ukrainy (2003). Jest też współautorem programu "Edukacja" (Ukraina XXI wieku) i ustawy O edukacji zawodowej (1998) oraz Narodowej doktryny rozwoju edukacji (2001). Pod jej kierownictwem swoje prace naukowe przygotowało 64 doktorów nauk pedagogicznych oraz 17 doktorów habilitowanych. Redaktor naukowy ponad 40 książek. Współzałożyciel Centralno-Wschodnioeuropejskiego Klubu Edukacji Zawodowej (1995). Kieruje Sekcją Pedagogiki i Psychologii Edukacji Zawodowej Rady ds. Naukowo-Metodycznej przy Ministerstwie Edukacji
i Nauki Ukrainy. Jest głównym redaktorem czasopism Pedagogika i Psychologia Kształcenia Zawodowego.

NORWID Cyprian Kamil, (1821-1883), poeta, dramaturg, prozaik, rysownik i rzeźbiarz. Swoją filozofię pracy wyraził w rozmaitych  dziełach literackich, ale głównie w Prometidionie. Praca jest dla Norwida cechą gatunkową człowieka, odróżniającą go od innych stworzeń. W opozycji do dość powszechnie panującego pojęcia pracy jako zbioru czynności fizycznych i męczących Norwid określa pracę jako współdziałanie czynności fizycznych i umysłowych, a nawet nie uważa za pracę czynności wykonywanych mechanicznie bez udziału i wysiłku świadomości. Właściwością filozofii pracy Norwida jest jej uniwersalizm, operowanie wielkimi porównaniami, myślenie w optyce historii jako dziejów wspólnot kulturowych narodów.

NOWACKI Tadeusz Wacław, ur. 25.11.1913 r. Wykształcenie: studia - Uniwersytet Jagielloński, Kraków 1938; doktorat 1946, tytuł doc. 1957, tytuł prof. 1960, prof. zw. 1970, asystent w Katedrze Pedagog. UJ, Kraków 1937-38. Praca zawodowa:  nauczyciel w Państwow. Pedagogium, Łódź 1938; delegat Rządu Tymczasowego ds. organ. Szkoln. 1945; prez. Inst. Przem. Rzem., Łódź 1945-49; nauczyciel w WSP, Łódź 1946-49; WSGW, Łódź: kier. Katedry Pedagog. 1946-49, dziekan Wydz. Agronomii społ., 1946; radca w Centr. Urzędzie Szkolenia Zaw. 1949-1955; Inst. Pedagog.: organizator Zakładu Kształcenia Politech. 1955-62, organizator Zakładu Kształcenia Zaw. 1962-72; wykładowca: UJ Kraków 1958-59, WSP, Kraków 1960-62; Instytutu Kształcenia Zawodowego, Warszawa: organizator i dyr. 1972-83, prof. em. 1983; obecnie kierownik katedry pedagogiki społecznej, pedagogiki pracy i resocjalizacji w WSP TWP w Warszawie; red. Bibl. Kształcenia Zaw. 1967-83. czł. red. "Przeglądu Hist.-Oświat."; czł. Kom. Nauk Pedag. PAN 1950-; czł. rad naukowych: MON, CRS "Samopomoc Chłopska" 1967-89; IKZ, Centr. Inst. Ochrony Pracy 1980-90; Czł. Tow. Krzewienia Wiedzy Praktycznej (wiceprezes. 1960-64); TWWP (wiceprezes 1968-71), Tow. Kult. Moralnej, Stow. Profesorów Pedag. Gosp. 1980-; prezes Towarzystwa Miłośników Robót Ręcznych. Osiągnięcia: twórca nowej w Polsce dyscypliny naukowej - pedagogiki pracy; rozwój teorii wychowania przez pracę, kształcenia politech. i kształcenia zaw., zaprojektowanie Biblioteki Kształcenia Zawodowego, serii Biblioteki Pedagogiki Pracy Wielcy wychowawcy.
Publikacje: ok. 1000 rozpraw i artykułów (w tym ok. 50 w jęz. obcych), red. ponad 130 tomów prac naukowych i popularnonaukowych, 39 druków zwartych, m.in. Teczka biograficzna ucznia 1960, Elementy psychologii 1965, Dydaktyka wojskowa 1966 (w jęz. serbskim), Podstawy dydaktyki zawodowej 1971 (w jęz. ros. 1979), Praca a wychowania 1980, Kształcenie i doskonalenie pracowników. Zarys andragogiki  pracy 1983, wspólnie z zespołem "ZET" 1996 oraz Nowy Słownik Pedagogiki Pracy 2000, współautorzy Barbara Baraniak i Kazimiera Korabiowska-Nowacka, Życie pracowite Heleny Spoczyńskiej 2 wyd. 2000, Zawodoznawstwo 1999, Z Polską w sercu. Rzecz
o Wiktorze Ambroziewiczu
2001.
Nagrody: Krzyż Kawalerski i Krzyż Komandorski OOP, Zasłużony Nauczyciel i inne.

NOWIKOW Aleksander Michajłowicz - urodzony w 1941 r. Kierownik Centrum ds. Badań Problematyki Ustawicznej Edukacji Rosyjskiej Akademii Edukacyjnej. Kierownik katedry w Moskiewskim Państwowym Otwartym Uniwersytecie Pedagogicznym. Doktor habilitowany nauk pedagogicznych, profesor, akademik Rosyjskiej Akademii Nauk  Pedagogicznych na Ukrainie, członek Stowarzyszenia Dziennikarzy Federacji Rosyjskiej, laureat Państwowej Nagrody Federacji Rosyjskiej. Autor ponad 200 prac naukowych z zakresu metodyki i teorii pedagogiki, teorii i metodyki praktycznej nauki zawodu i edukacji zawodowej. Proces i metody kształtowania kwalifikacji zawodowych, 1986; Szkoła zawodowa: strategia rozwoju, 1997; Edukacja w Rosji w nowym stuleciu; 2000; Metodologia kształcenia, 2002. A.M. Novikov wypromował 9 doktorów habilitowanych i 32 doktorów.

« góra strony

O

OKOŃ Wincenty, ur. 22.01.1914,pedagog i historyk nauki; dr filozofii UŁ 1948; 1955-84 profesor UW, 1958-60 dziekan Wydziału Pedagogicznego tej uczelni; 1961-72 dyrektor resortowego Inst. Pedagogiki, 1972-74 dyrektor Inst. Badań Pedagogicznych, w tym czasie powołał w Instytucie Zakład Kształcenia Politechnicznego, a następnie Zakład Kształ-cenia Zawodowego; 197l-73 czło­nek prezydium Komitetu Ekspertów dla Opra­cowania Raportu o Stanie Oświaty; 1973-84 redaktor Kwartalnika Pedagogicznego i 1978-87; Studiów Pedagogicznych; od 1973 Czło­nek PAN i w 1. 1974-84 przewodniczący Ko­mitetu Nauk Pedagogicznych PAN; 1980 dr honoris causa WSP Kraków i 1996 Technische Universität Braunschweig; 1981 założyciel i od 1993 honorowy przewodniczący Polskiego Tow. Pedagogicznego; Od 1984 honorowy prze­wodniczący Krajowej Rady Postępu Pedago­gicznego: od 1985 honorowy przewodniczący International Society for Group Activity in Education; 1987-89 członek Komitetu Eksper­tów do Spraw Edukacji Narodowej.
Ważniejsze publikacje: Proces nauczania (1954, 6 wyd. 1966), Zarys dydaktyki ogólnej (1963, 4 wyd. 1970), U podstaw problemowego ucze­nia się (1964, 2 wyd. 1965), Szkoły ekspery­mentalne w świecie (red., 1964, 2 wyd. 1977), Podstawy wykształcenia ogólnego (1967, 4 wyd. 1987), O postępie pedagogicznym (1970), Elementy dydaktyki szkoły wyższej (1971, 2 wyd. 1973), Shiko na kyojugaku (Dydaktycz­ne podstawy rozwoju myślenia, Tokio, 1971), Une étude sur l ‘aptitude a la scolarité (współaut. B. Wilgocka-Okoń, 1973, wyd. również w jęz. ang. i hiszp.), Słownik pedagogiczny (1975, 5 wyd. 1992), Nauczanie problemowe we współczesnej szkole (1975, 3 wyd. 1987), Szko­ła współczesna - przemiany i tendencje roz­wojowe (1979), Zur Geschichte der fortschrittlichen Pädagogik in Polen (red., 1984), Wpro­wadzenie do dydaktyki ogólnej (1987, 3 wyd. 1996), Zabawa o rzeczywistość (1987, w wyd. 1995), Rzecz o edukacji nauczycieli (1991), Wizerunki sławnych pedagogów polskich (1993), Nowy słownik pedagogiczny (1996), Kształcenie ogólne a kształcenie zawodowe, w: Kształcenie zawodowe w służbie gospodarki i kultury zawodowej (1978).

OSTRORÓG Jan, (1436-1501), pisarz polityczny, piastujący wiele urzędów w ówczesnej Rzeczpospolitej: kasztelana w Międzyrzeczu, podskarbiego koronnego, kasztelana poznańskiego, starosty gen. Wielkopolski. Studia w Erfurcie i Bolonii, dr praw, autor dzieła: Monumentum pro Rei Publicas ordinatione, drukowanego w 1831 r. Propagator szeregu reform, zdążających do wzmocnienia władzy w Polsce, równości praw dla wszystkich, ograniczenia prawa kanonicznego i niemieckiego. Żądał zniesienia cechów, ujednolicenia miar i wag, bicia czystej monety, pilnowania swobody dróg. Szereg postulatów w zakresie pracy produkcyjnej. Wystąpienia przeciw próżniactwu, w tym i przeciw zakonom i niepokojącemu wzrastaniu liczby żebraków. Był za różnorodnością zajęć i podziałem pracy. Ze względu na myśli wypowiedziane o pracy zaliczany do antenatów pedagogiki pracy.

OŚKO Stanisław - ur. 02.04.1929 r. we wsi Franciszków woj. siedleckie. Tytuł magistra socjologii uzyskał w 1965 r. Natomiast Instytut Filozofii i Socjologii PAN nadał mu stopień doktora nauk humanistycznych w 1972 r. Zatrudniony był na stanowisku kierownika Powiatowego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli. W latach 1972-1976 nauczyciel akademicki WSP w Kielcach; lata 1976-2001 Politechnika Radomska. W latach 90. Zaangażowany w Komisji Nauki i Edukacji Rady Naczelnej PSL i Radomskim Towarzystwie Naukowym. Publikacje: Metodyka pracy umysłowej. WSI, Radom 1990; Edukacja 2000 - teoria, praktyka  (red.). PR, Radom 2000. Odznaczenia: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski; Złoty Krzyż Zasługi; Medal Ministerstwa Edukacji Narodowej.

OWEN Robert (1771-1858), socjalista, działacz społeczny, pedagog, prekursor pedagogiki pracy. Organizator szkoły, realizującej jego założenia uwzględniające wychowawczy wpływ pracy. Łączenie nauki z  pracą, wszechstronne przygotowanie młodzieży do życia. Jeden z poprzedników form kształcenia młodzieży robotniczej i łączenia nauczania z pracą produkcyjną.

« góra strony

P

PARZĘCKI Ryszard, ur. 26.01.1935 r. dr hab. nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki, profesor nadzwyczajny Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy i Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej we Włocławku. Wykształcenie: studia pedagogiczne i doktorat w Uniwersytecie Gdańskim (1979); habilitacja w Akademii Nauk Pedagogicznych w Moskwie (1990). Praca zawodowa: 1955-1980 nauczyciel, dyrektor szkół ogólnokształcących, pedagog w szkołach zawodowych i poradni wychowawczo-zawodowej (obecnie poradni psychologiczno-pedagogicznej); zast. dyrektora Instytutu Edukacji Szkolnej AB i Dziekan Wydziału Pedagogicznego, prorektor WSHE; nauczyciel akademicki od 1980 w UMK, Instytucie Kształcenia Nauczycieli - Oddział Doskonalenia w Toruniu i WSP w Bydgoszczy (obecnie Akademia Bydgoska im. K. Wielkiego). Zainteresowania naukowe: pedagogika pracy ze szczególnym uwzględnieniem problematyki badawczej edukacji ogólnotechnicznej młodzieży szkół ogólnokształcących i zawodowych oraz poradnictwa zawodowego wobec młodzieży w okresie dorastania i osób dorosłych w początkowym stadium aktywności zawodowej; pedeutologia przede wszystkim w obszarze kształcenia i doskonalenia nauczycieli w kontekście edukacji ustawicznej. Wypromował 4 doktorów. Członek Komitetu Redakcyjnego Pedagogika Pracy i Edukacja Ustawiczna Dorosłych oraz b. Zespołu Kierunkowego - Pedagogika - Centralnego Metodycznego Ośrodka Studiów Nauczycielskich Akademii Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Ważniejsze publikacje po 1990 roku: Edukacja zawodowa młodzieży szkół średnich w systemie stacjonarnego kształcenia wyższego. Toruń 1991; Edukacja techniczna młodzieży szkół ogólnokształcących i zawodowych (red.). Bydgoszcz 1994; Orientacja i poradnictwo zawodowe, (współautor). Radom 1995; Edukacja ogólnotechniczna - dylematy teorii i praktyki, (współ-red. M. Kajdasz). Bydgoszcz 1996; Edukacja i poradnictwo zawodowe. Słupsk 1996; Współczesne przemiany kształcenia i doskonalenia pedagogicznego nauczycieli, (red.). Bydgoszcz 1998; Podstawy wiedzy o edukacji i poradnictwie zawodowym. Włocławek 1999; Pedagogika w systemie akademickiego kształcenia nauczycieli (red.). Bydgoszcz-Kraków 1999; Unifikacja czy tożsamość edukacyjna w kształceniu pedagogicznym nauczycieli u progu zjednoczenia z Europą (współred. I. M. Strachanowska). Bydgoszcz 2001.

PASZKOWSKA-ROGACZ, Anna - ur. 29.01.1955 w Sieradzu. 1978 - mgr psychologii, Uniwersytet Jagielloński; 1986 - dr nauk humanistycznych, Uniwersytet Łódzki. Zatrudniona - Instytut Psychologii Uniwersytetu Łódzkiego w Zakładzie Psychologii Pracy i Doradztwa Zawodowego, oraz od 2002 r. do chwili obecnej - Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej w Warszawie. Odbyła liczne staże zagraniczne (Wielka Brytania, Hiszpania, Irlandia). Prowadzi badania naukowe z zakresu problematyki wyborów zawodowych (wypromowane 34 prace magisterskie). Jest członkiem stowarzyszeń: European Council for High Ability, Stowarzyszenia Doradców Szkolnych i Zawodowych RP, Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Publikacje: Paszkowska-Rogacz A. i in.: Model zintegrowanego poradnictwa zawodowego w Polsce. Warszawa, 1999; Doradztwo zawodowe w systemach szkolnych krajów Unii Europejskiej, Warszawa: KOWEZ; Paszkowska-Rogacz A.: Warsztat pracy europejskiego doradcy kariery zawodowej, Warszawa, KOWEZ 2002; Paszkowska-Rogacz A.: Psychologiczne podstawy wyboru zawodu. Przegląd koncepcji teoretycznych, KOWEZ, Warszawa 2003.Odnaczenia i nagrody: 2001 -  Medal Komisji Edukacji Narodowej; 1990 - Nagroda Rektora Uniwersytetu Łódzkiego.

PEDLER Mike dr- redaktor wydawnictwa Mike Pedler Library i doradca kilku największych brytyjskich korporacji międzynarodowych (Shell, Zeneca i Diageo). Członek Kolegium Uniwersytetu Salforda, prowadzi gościnne wykłady na Uniwersytecie w York w Wielkiej Brytanii. Współautor - wspólnie z dr Tom Boydell’em - najlepiej sprzedającego się poradnika dla menedżerów na temat samodoskonalenia i podnoszenia swoich kwalifikacji w pracy: Managing Yourself, A Manager’s Guide to Self-Development.

PIETRULEWICZ Bogusław, prof. nadzw. Uniwersytetu Zielonogórskiego, nauczyciel akademicki, Dyrektor Instytutu Edukacji Techniczno-Informatycznej.
Wykształcenie: mgr techniki - Uniwersytet Opolski, 1976; dr nauk humanistycznych - Akademia Nauk Społecznych, 1986, Moskwa; dr hab. nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki - Rosyjska Akademia Kształcenia, 1995, Moskwa. Zatrudnienie: Zespół Szkół Budowlanych
w Zielonej Górze (1976-1977); RSW Prasa-Książka-Ruch w Zielonej Górze (1977-1981); Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Zielonej Górze (1986-2001); Uniwersytet Zielonogórski od 2001.
Publikacje: Professionalnaja podgotovka i razvitie licnosti (Moskwa 2001), współaut. Mirosław Frejman, Pracownik, edukacja, gospodarka: Wybrane zagadnienia (red.) (Zielona Góra, 2001); Czynniki  determinujące aktywność  zawodową pracowników (red.) (Zielona Góra, 2001;) Problemy rozwoju zawodowego pracowników (red.) (Zielona Góra, 1998); Całożyciowa edukacja zawodowa: problemy teorii i praktyki (red.) (Zielona Góra, 1997).
Odznaczenia: Brązowy Krzyż Zasługi (1986).

PIOTRKOWSKI, Edward Piotr - ur. 28.12.1937 roku w Turzy Małej k. Mławy. Ukończył Wyższą Szkołę Pedagogiczną w Gdańsku. Jako nauczyciel języka polskiego i zajęć pozaszkolnych pracował w szkołach zawodowych w Mławie. Następnie pełnił funkcję wizytatora zajęć pozaszkolnych w Kuratorium Okręgu Szkolnego Warszawskiego i w Ministerstwie Edukacji Narodowej. Doktoryzował się w zakresie psychologii komunikacji w Uniwersytecie Gdańskim. Jako specjalista do spraw oświaty dorosłych pracował w centralnych urzędach administracji publicznej, między innymi w Urzędzie Pracy, Ministerstwie Spraw Zagranicznych i Kancelarii Premiera. Jest autorem wielu artykułów i materiałów dydaktycznych z tematyki kształcenia dorosłych, psychologii komunikacji i dobrych obyczajów. Opracował autorski program nauczania z psychologii dobrych obyczajów, który realizuje w uczelniach wyższych w Ciechanowie, Pułtusku i w Warszawie. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim, Medalem Komisji Edukacji Narodowej.

PIŁAT Andrzej - ur. 28.10.1945 r. w Sadłowie woj. mazowieckie. Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury od 2001 r. Studia ukończył w 1978 r. w Wyższej Szkole Nauk Społecznych w Warszawie. Ukończył wiele kursów z integracji europejskiej w Szwecji i RFN, w tym w Europaische Staatsburger Akademie. W latach (1967-1981) był przewodniczącym Zarządu Miejskiego w Płocku, przewodniczącym Zarządu Wojewódzkiego i sekretarzem Zarządu Głównego ZMS. Wiceprezes (1981-1985) i prezes (1985-1995) Zarządu Głównego Związku Zakładów Doskonalenia Zawodowego. Wybitny organizator kształcenia zawodowego, inspirował i kierował rozwojem ośrodków kształcenia dla młodzieży i dorosłych. Współtwórca czasopism edukacyjnych: Pedagogiki Pracy i Edukacji Ustawicznej Dorosłych. W latach 1995-1997 pełnił funkcję Prezesa Krajowego Urzędu Pracy w Warszawie. Uruchomił wiele programów, projektów przeciwdziałania bezrobociu. W roku 1997 pełnił funkcję Ministra - Członka Rady Ministrów w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów RP. Jest posłem na Sejm III i IV kadencji. Autor licznych publikacji i artykułów z zakresu rynku pracy, szkolenia kadr i przeciwdziałania bezrobociu. Odznaczenia: Srebrny i Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski OO Polski.

PIRAMOWICZ Grzegorz - (1735-1801), jezuita, pedagog, sekretarz Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych. Interesował się szkołami parafialnymi, przeznaczonymi dla ludności wiejskiej. Propagował wychowanie obywatelskie, patriotyczne i praktyczne. Do szkół parafialnych wprowadza nauczanie rolnictwa, ogrodnictwa, budownictwa wiejskiego. Do szkół miejskich zaś elementy rzemiosła, handlu i transportu. Do szkół dla szlachty zaznajomienie z działalnością praktyczną, naukę o kunsztach. Autor: Powinności nauczyciela i elementarza Nauki obyczajów dla ludu.       

PLEWKA Czesław - ur. 19 stycznia 1947 r. w Zajączkowie woj. koszalińskie (obecnie zachodniopomorskie). Politechnika Szczecińska na stanowisku adiunkta. Doktor nauk humanistycznych w 1985 r. w Instytucie Badań Edukacyjnych w Warszawie. Studia magisterskie ukończył na wydziale mechanicznym Politechniki Warszawskiej w 1977 r. Posiada trzeci stopień specjalizacji zawodowej w zakresie nauczania przedmiotów zawodowych. W oświacie pracuje od 01 września 1968 r. Początkowo jako nauczyciel zawodu, a następnie kolejno: nauczyciel, wicedyrektor szkoły, dyrektor szkoły, konsultant, kurator oświaty. Jest zastępcą redaktora naczelnego Pedagogiki Pracy. Opracował i wydał drukiem około trzydziestu pakietów edukacyjnych do kształcenia modułowego w szkole zawodowej. Jest autorem licznych artykułów i książek. Najbardziej ceni sobie: Kultura pracy, 1992; Poradnik nauczyciela praktycznej nauki zawodu, 1993; Metodyka nauczania teoretycznych przedmiotów zawodowych. ITeE, Radom 1999; Vademecum menedżera oświaty (red.) Cz. Plewka, H. Bednarczyk. ITeE, Radom 2000; Oświata zachodniopomorska w latach 1945-2002. Z dziejów oświaty Pomorza Zachodniego 1945-2002 (red. Cz. Plewka, Szczecin 2003). Wyróżniony nagrodami kuratora oświaty oraz pięciokrotnie ministra edukacji narodowej. Odznaczenia: Kawalerski Krzyż Orderu Odrodzenia Polski; Złoty Krzyż Zasługi; Medal Komisji Edukacji Narodowej.

PODOSKA-FILIPOWICZ  Elżbieta. Zatrudniona od 1978 roku do chwili obecnej w Wyż-szej Szkole Pedagogicznej w Bydgoszczy, następnie w Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego, kolejno jako: asystent - stażysta, asystent, starszy asystent , adiunkt i starszy wykładowca, obecnie w Zakładzie Pedagogiki Pracy i Andragogiki. Wykształcenie: Uniwersytet Gdański, Wydział Humanistyczny, pedagogika opiekuńcza, magister pedagogiki - 1978. Doktor nauk humanistycznych, Uniwersytet Gdański - 1985, Wydział Humanistyczny.
Publikacje: Z. Wiatrowski, E. Podoska-Filipowicz, Charakterystyki kwalifikacji nauczycieli szkół zawodowych WSP, Bydgoszcz 1990; (Red.) Nauczyciel szkoły zawodowej w okresie przemian. WSP, Bydgoszcz 1990; Podstawy zawodoznawstwa, orientacji i poradnictwa zawodowego. WSP, Bydgoszcz 1996; (red. z H. Błażejowskim i R. Gerlachem) Transformacja w edukacji - konieczność, możliwości, realia i nadzieje. WSP, Bydgoszcz 1995; (red. z A. Michalskim) Technology Education in Practice WSP, Bydgoszcz 1998.

PONIATOWSKI Juliusz, (1886-1975), wychowanek ZET-u oddelegowany do pracy w rolnictwie, polityk, działacz oświatowy, ekonomista, agronom, członek POW i Konwentu organizacji A, współzałożyciel w 1915 PSL "Wyzwolenie", od 1918 wiceprezes, Minister Rolnictwa 1918 - w zarządzie lubelskim, poseł na Sejm 1922-27, wicemarszałek Sejmu, od 1927 kurator Liceum Krzemienieckiego. W czasie wojny na emigracji, powrót do kraju w 1956 r. Od 1927 do 1934 kurator Liceum Krzemienieckiego, rozwijając zespół szkół kuratorium i doprowadzając je do wysokiego poziomu naukowego. Zwolennik łączenia nauczania z pracą. Najbardziej znaczący polityk oświatowy, działający na rzecz oświaty rolniczej w latach II Rzeczypospolitej i w PRL. Publikacje w czasopismach i raportach, Wykształcenie a zawód rolnika,  Warszawa 1985.

POPŁAWSKI Antoni, (25.08.1739-12.03.1799) pijar, działacz oświatowy, autor projektu organizacji szkolnictwa i wychowania zgłoszonego do Komisji Edukacji Narodowej, upraktycznienie szkolnictwa, realizowane przez wprowadzenie odpowiednich treści do programów szkół ludowych, podwydziałowych i wydziałowych. Prekursor pedagogiki pracy.

PÓŁTURZYCKI Józef - ur. 22.11.1934 r. Zatrudniony na Uniwersytecie Warszawskim od 1996 r. kierownik Katedry Edukacji Ustawicznej i Andragogiki. Absolwent UW; tytuł dr. w 1966 r.; habilitacja - 1973; Tytuł naukowy profesora w  roku 1989. Dominujący kierunek badań naukowych: przemiany i po­trzeby edukacji w Polsce: cele kształcenia, treści, me­tody, zasady i sku­teczność edukacji ustawicz­nej oraz proces samokształ­cenia; rozwój i przemiany edukacji dorosłych w Polsce i za granicą Uniwersytet Warszawski: Kierownik Zakł. Dydaktyki Inst. Pedag./Inst. Badań Pedag. 1968-74, kier. Zakł. Pedag. Inst. Polit. Nauk. i Szkol. Wyższego 1974-76, kier. Prac. Edukacji Ustawicznej Wydz. Pedag. 1980-96, prof. zw.; UMK: zast. dyr. Inst. Programów Szkolnych 1981-85, Kier. Zakł. Dydaktyki Inst. Pedag. 1991-, zast. dyr. Inst. 1992-95, prof. zw.; Szk. Wyż. im. P. Włodkowica w Płocku: dziekan Wydz. Peda­gogicznego, org. i kier. Kat. Dydaktyki i Pedeutologii 1995-. Staże: Uniw. Łomonosowa w Moskwie 1989-90, 1991, Uniw. Humboldta, Berlin 1989, 1990, 1992, 1994, 1996, 1998, Uniw. w Lund, Szwecja 1989, 1991, 1993, 1995, Uniw. w Kolonii, Niemcy 1991, Uniw. w Manchesterze, Wlk. Brytania 1993. Współpraca z ośrodkami naukowymi krajowymi i zagranicznymi: Uniw. Humboldta w Berlinie. Członek:Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego, Polskiego Towarzystwa Pedagogiki Porównawczej, Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, Stowarzyszenia Oświatowców Polskich (wiceprez. 1989-92), Akademickiego Tow. Andragogicznego (zał., prezes 1994-), Komitet Nauk Peda­gogicznych PAN (przew. Zesp. Pedagogiki Dorosłych 1990-), Rady ds. Reformy Edukacji Narodowej 1996-97, grupy ekspertów UNESCO przy ECLE w Pradze, członek red. "Kultura i Edukacja" 1992- (red. nacz. 1995-98).
Publikacje: Edukacja doro­słych za granicą 1998, 2001, Dydaktyka dla nauczycieli 1995, 1996, 1997, 1998; Akademicka edukacja dorosłych 1994; Dydaktyka dorosłych 1991; Adam Mickiewicz jako na­uczyciel i pedagog 1998; Osiągnięcia absolwentów szkół polskich w latach 1985-1989, 1994; Tendencje rozwojowe kształcenia ustawicz­nego 1981, Lekcja w szkole współczesnej 1985, Nie tylko szkoła (współaut.) 1987, 1988,1989; Jak studiować zaocznie 1995, 1996, 1997, 1998, 2001; Dydaktyka dla nauczycieli 1996, 1997, 1998; Adult Education in Peoples Poland (współaut.) 1976, In­ternational Handbook of Adult Education (współ-aut.) 1990, vol I-III, Retking Adult Education for Development Compendium (współ-aut.)1993.
Nagrody i odznaczenia:Min. Edukacji Narod., Min. Zdro­wia i Opieki Społ., MOiW, Rektora UW i UMK.

PRÓSZYŃSKI Maciej Józef - ur. 9 marca 1939 r. w Sosnowcu. Związek Rzemiosła Polskiego od 1964 -. Absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego (1964). Od tegoż roku związany z działalnością w strukturach Związku Rzemiosła Polskiego. Wieloletni kierownik komórki zajmującej się oświatą zawodową. Stały współpracownik pisma środowiskowego Super Kontakty, w którym od maja 2000 opublikował ponad 40 artykułów poświęconych edukacji zawodowej w rzemiośle. Zwolennik i propagator idei kształcenia dla rynku pracy. Autor wielu rozwiązań prawnych i merytorycznych dot. organizacji nauki zawodu przez pracodawców, a także systemu potwierdzania kwalifikacji zawodowych przez izby rzemieślnicze. Twórca koncepcji poradników egzaminacyjnych. Autor wielu publikacji prasowych i książkowych, z których pierwsze Nauka rzemiosła ukazało się w roku 1968. Najnowsza Wielka szkoła zawodu 2003 r. Medale
i odznaczenia: Srebrny i Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal Edukacji Narodowej.

PRZANOWSKI Władysław, (21.03.1840-4.02.1937). Wykształcenie: Szkoła Rzemieślnicza w Łodzi, studia w Politechnice Lwowskiej brat "Zetowy". Zatrudnienie: nauczyciel matematyki w Szkole Handlowej w Warszawie (1906-1913), od 1915 członek wydziału oświecenia, prace programowe w sekcji Szkół Elementarnych, od 1923 do 1929/30 nauczyciel w szkole rzemieślniczej, założonej przez Karola Szlenkiera, od 1915 organizacja Rocznych Kursów Robót Ręcznych dla Nauczycieli przy szkole Szlenkiera na Górczewskiej. Monografia autorstwa Wiktora Ambroziewicza: Władysław Przanowski i Jego dzieło,
z przedmową Tadeusza Kotarbińskiego.

PRZYBYLSKA Ewa dr hab. prof. Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Urodziła się 19.09.1960 roku. Jest wiceprezesem i dyrektorem Polsko-Niemieckiej Fundacji Edukacji Dorosłych.  W  latach 1979-84 roku odbyła studia na Uniwersytecie Warszawskim na Wydziale Neofilologii zakończone dyplomem magistra filologii germańskiej. W 1999 roku otrzymała tytuł doktora habilitowanego nauk humanistycznych. Pracę zawodową rozpoczęła w 1986 roku jako dziennikarz w Redakcji Niemieckiej Polskiego Radia. Od 1991 roku związana zawodowo z Instytutem Współpracy Międzynarodowej Niemieckiego Związku Uniwersytetów Powszechnych (IIZ/DVV), początkowo w  Przedstawicielstwie Niemieckiego Związku Uniwersytetów Powszechnych w Warszawie, następnie w latach 1993-1997 jako koordynator w zakresie współpracy polsko-niemieckiej w dziedzinie edukacji dorosłych Instytutu Współ-pracy Międzynarodowej Niemieckiego Związku Uniwersytetów Powszechnych we Frankfurcie nad Odrą, następnie, od 1998 roku, jako dyrektor Przedstawicielstwa IIZ/DVV w Polsce. Lata współpracy z IIZ/DVV zaowocowały licznymi projektami w dziedzinie polskiej teorii i praktyki. Instytut poparł inicjatywę i projekt Stowarzyszenia Oświatowego Sycyna. Stowarzyszenie otrzymało 39. zestawów komputerowych. Pani profesor jest członkiem Rady Programowej projektu eSycyna. Równolegle z pracą w IIZ/DVV we Frankfurcie nad Odrą podejmuje pracę dydaktyczną w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Zielonej Górze. W październiku 2000 roku została adiunktem w Instytucie Pedagogiki UMK i kierownikiem Zakładu Pedagogiki Społecznej. 1 marca 2001 roku otrzymała nominację na stanowisko profesora nadzwyczajnego w Instytucie Pedagogiki Wydziału Humanistycznego UMK. Obecnie pełni funkcję kierownika Zakładu Pedagogiki Społecznej i Zakładu Edukacji Ustawicznej i Pedagogiki Porównawczej. Jest członkiem Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego, prezydium Zespołu Pedagogiki Dorosłych PAN, zastępcą redaktora naczelnego kwartalnika "Edukacja Dorosłych“, członkiem zespołu redakcyjnego "Rocznika Andragogicznego“ oraz Biblioteki Edukacji Dorosłych.
Publikacje: System edukacji dorosłych w Republice Federalnej Niemiec. ITeE, Radom 1999; Edukacja dorosłych w wybranych krajach Europy. ITeE, Radom 2000; Perspektywy i tendencje edukacji dorosłych. IZZ/DVV, Bonn 2002.    

PÜTZ Helmut prof. dr - ur. 1940, ekspert w dziedzinie edukacji, od 1998 roku jest prezydentem Federalnego Instytutu Kształcenia Zawodowego w Berlinie. Od roku 1987 był zastępcą prezydenta Instytutu oraz kierownikiem Ośrodka Badań w tymże Instytucie. Na długo przed rozpoczęciem pracy w Instytucie zajmował się zawodowo problematyką kształcenia zawodowego. Po ukończeniu studiów na wydziałach politologii, historii nowożytnej oraz publicystyki w Monachium i Berlinie był pracownikiem naukowym w Społeczno-Naukowym Instytucie Badawczym. Od roku 1969 pracował w Bundestagu jako sekretarz ds. polityki kształcenia, kształcenia zawodowego, polityki ds. nauki i badań. W 1983 roku objął kierownictwo w referacie ds. kształcenia zawodowego w Ministerstwie Edukacji i Badań. Od kilku lat prowadzi również wykłady i ćwiczenia w zakresie kształcenia formalnego i doskonalenia na Uniwersytecie w Bremie, gdzie w roku 1999 przyznano mu tytuł profesora honorowego.

« góra strony

R

RACHALSKA Wanda, (1918-2002). Wykształcenie: studia magisterskie częściowo przed II wojną światową (germanistyka) od 1936 roku na UW, po przerwie w czasie okupacji (tajne komplety) na nowo powstałym UŁ w 1947 r., doktorat - 1964 r., habilitacja - 1972 r. w SGGW, nominacja na profesora nadzwyczajnego nauk humanistycznych przez Radę Państwa - 1986 r. Zatrudnienie: od 1946 r. w różnych zakładach kształcenia nauczycieli; od 1973 r. IKZ w Warszawie - kierownik Zakładu do 1990 r.; od 1991 r. WSP w Częstochowie; od 1996 r. WSP TWP w Warszawie.
Publikacje: Pedagogika pracy, Warszawa 1978 (współautor Z. Wiatrowski); Orientacja zawodowa w szkole podstawowej, Warszawa 1980; Przygotowanie uczniów do wyboru zawodu (red.), Warszawa 1982; Wybór zawodu a wychowanie przez pracę w rodzinie, Warszawa 1984; Problemy orientacji zawodowej, Warszawa 1986; Model orientacji zawodowej w wyższej uczelni (red.), Częstochowa 1994.

RADLIŃSKA Helena, (2.05.1879-10.09.1954). Wykształcenie: studia we Lwowie i w Krakowie; habilitacja - 1925 r.  Działaczka oświatowa, profesor Wolnej Wszechnicy Polskiej, a po wojnie UŁ, twórczyni pedagogiki społecznej. Od 1922 r. wykłady  w Wolnej Wszechnicy, 1945 r. katedra Pedagogiki Społecznej na UŁ. Twórczyni pedagogiki społecznej.
Publikacje: Praca oświatowa, jej zadania, metody i organizacja, 1913; Książka wśród ludzi, 1924; Stosunek wychowawcy do środowiska społecznego, 1937; Oświata dorosłych. Zagadnienia, dzieje, formy, pracownicy, organizacja 1947; Pedagogika społeczna, 1961; Z dziejów pracy społecznej i oświatowej w Polsce, 1954; Pisma pedagogiczne, t. III - 1961-64.
Nagrody: Krzyż Niepodległości, Krzyż Kawalerski Polonia Restituta, Złoty Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury.

RADWAN Władysław (27.06.1884-1.07.1963), nauczyciel, pedagog, działacz oświatowy. Czynny w ruchu nauczycielskim, wielki propagator i organizator uniwersytetów ludowych, praca w Studium Pracy Społeczno-Oświatowej WWP i w Instytucie Nauczycielskim.  Zwolennik  wychowania pracowniczego. Jedna z pierwszych po wojnie prac na ten temat: Problemy kształcenia zawodowego, 1947.

RADZIEWICZ-WINNICKI Andrzej, ur. 9.12.1945 r. Wykształcenie: mgr socjologii, UW - 1968 r., doktorat - 1974 r. UŚl., habilitacja - 1980 r. WSP Kraków, tytuł prof. nadzwyczajnego  - 1989 r., tytuł prof. zwyczajnego - 1994 r. Praca zawodowa: 1969-70 - ZO Związków Zaw. Prac. Spółdz. Pracy, Bydgoszcz; 1970-74 - Przedsiębiorstwo Energomontażowe PW, Chorzów; 1974 - Uniwersytet Śląski w Katowicach. Członek WAER (World Ass. For Educational Research) oraz ISA (International Sociological Ass., w kolegiach redakcyjnych międzynarodowych periodyków naukowych: "Scienta Paedagogica Experimentalis" (siedziba Redakcji Gent, Belgia); "Yitae Scholasticae" (siedziba Redakcji DeKalb, USA); członek kolegium redakcyjnego Roczników Pedagogiki Rodziny (Piotrków Trybunalski - Kielce), Chowanny (Katowice), Pedagogicznego Rocznika Lubelskiego (Lublin), Wychowania na co dzień (Toruń); od 1996 roku redaktor naczelnego ogólnopolskiego kwartalnika naukowego Auxilium Sociale - Wsparcie Społeczne. Od 1978 zajęcia dydaktyczne poza granicami kraju (wykłady, odczyty, seminaria) na terenie 69 ośrodków akademickich, m.in. w USA, Wielkiej Brytanii, RFN, Finlandii, Danii, Szwecji, Grecji, Szwajcarii, Austrii, Norwegii, Węgier, Czech i Słowacji.
Promotor 12 prac doktorskich, autor 14 publikacji zwartych i 18 prac zbiorowych, m.in.: Pedagogiczne i socjologiczne aspekty płynności załogi w zakładzie przemysłowym, 1978; Pedagog i pedagogika w przemyśle,1978; Metody badań w naukach społecznych (współautor. D. Maszczyk, 1979); Identyfikacja z zawodem, grupą roboczą i zakładem pracy, 1979; Pedagog w przemysłowym zakładzie pracy, 1983; Methodological Solutions in Pedagogical Research on Identification Processes,1984; Essays in SocialPedagogy,1988; W poszukiwaniu Homo Oeconomicus - Szkice polemiczne o wychowaniu, 1989; Educational Democratization of Extramural Areas: The Case of Poland, 1994; Modernizacja niedostrzeganych obszarów rodzimej edukacji (1995) (1998 - wydanie II poszerzone); Emeryci i renciści w sytuacji społecznego ubóstwa, 1997; Tradition and Reality in Educational Ethnography of Post-Communist Poland. Essays in Sociology of Education and Social Pedagogy (1998); Oblicza zmieniającej się współczesności, 2001.
Odznaczenia: Złoty Krzyż Zasługi PRL, 1985; Medal Komisji Edukacji Narodowej, 1986; Złoty Medal Uniwersytetu DeKalb - USA, 1989.

RAJKIEWICZ Antoni Marian, ur. 11.06.1922. Wykształcenie: absolwent UŁ 1948, dr nauk ekon. SGPiS 1954, dr hab. 1962, prof. nadzw. 1969, prof. zw. 1978, dr honoris causa Uniwersytetu w Helsinkach 1995. Zatrudnienie: UŁ - asystent wolontariusz, mł. asystent 1947/48, adiunkt 1949-51; SGH, Oddz. w Łodzi: st. asystent 1948-51, SGPiS: aspirant 1951-54, adiunkt 1954-55, zast. prof. 1955-62, doc. 1962-69, kier. Katedry Polityki Społecznej 1969-72, dyr. Inst. 1977-81, Instytut Pracy i Spraw Społecznych: dyr. 1984-88. Staże: styp. Fundacji Forda, Sozialforschungsstelle Dortmund, Uniw. w Tybindze, ILO, Genewa, 1959-60.
Publikacje: ok. 600 pozycji, w tym: Sprawy szkolenia, zatrudnienia i wynagrodzenia młodzieży 1958,  Problemy zatrudnienia 1959, Dynamika i struktura zatrudnienia w Polsce 1961, Ludność, zatrudnienie, kwalifikacje 1964,  Zatrudnienie w Polsce Ludowej w latach 1950-1970, 1965, Polityka społeczna (red. i autor) 1970, podręcznik PWE Polityka społeczna, 1973, 1976, 1979 (wyd. ros. 1977), Zanjatost’ naselenija Pol’si 1970, Społeczeństwo polskie po 1989, 1994, 1995, 1996, Zewnętrzne migracje zarobkowe we współ-czesnej Polsce, 2000.Promotor 40 prac doktorskich.
Ostatnie odznaczenia państwowe: Krzyż Komandorski z Gwiazdą OOP (1997).

REVANS Reg profesor - twórca pojęcia action learning i autor publikacji ABC of Action Learning. Po II wojnie światowej został członkiem pionierskiego zespołu zarządzania w ramach Rady Doradczej do spraw Węgla w Wielkiej Brytanii. W latach 60. był jednym z prekursorów opracowujących procedurę zarządzania w przemyśle na Uniwersytecie w Manchester. Niedoceniony w kraju, kontynuował swoje prace badawcze w Belgii, Kairze i Teksasie. Pracował z menedżerami w Wielkiej Brytanii, Europie, Afryce, Ameryce. Tworzył strategie zarządzania współpracując z głównymi urzędnikami państwowymi w Indiach. W listopadzie 1995 roku na Uniwersytecie Salford (Manchester) w Wielkiej Brytanii powstało Centrum Badań im. Revansa (Revans Centre for Action Learning Research) jako jedna z komórek badawczych zajmujących się ustalaniem strategii zarządzania m.in. dla szpitali. W 1998 roku profesor Revans został mianowany Honorowym Obywatelem Miasta Londynu.

ROWID Henryk, (1877-1944), nauczyciel, psycholog, od 1913 r. organizator kursów nauczycielskich wakacyjnych poprzedzających powstanie Instytutu Pedagogicznego  ZNP - 1932. Redaktor Ruchu Pedagogicznego do 1933 a od 1934 Chowanny. Dyrektor Państwowego Pedagogicznego Pedagogium w Krakowie -
1928-1939. Propagator idei Nowego Wychowania - nacisk na psychologiczną stronę kształcenia, a także szkoły pracy. Publikacje: Szkoła twórcza.  Postawy teoretyczne i drogi urzeczywistniania szkoły pracy, 1926; Psychologia pedagogiczna, 1928; Podstawy i zasady wychowania, 1946.

« góra strony

S

SALWA Zbigniew - ur. 10 marca 1926 r. Wybitny specjalista w zakresie prawa pracy, wieloletni profesor Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1973-1989 członek Rady Legislacyjnej przy Prezesie Rady Ministrów. Członek Komisji Reformy Prawa Pracy. Autor ponad 200 prac naukowych, w tym kilkudziesięciu w językach obcych (monografie, podręczniki akademickie, komentarze. Redaktor naczelny miesięcznika Praca i Zabezpieczenie. Najważniejsze prace: Charakter pracy i zakres regulaminu pracy w PRL, 1964; Uprawnienia pracujących kobiet, 1971; Podstawowe problemy kodeksu prawa pracy, 1987; Prawo pracy i ubezpieczeń społecznych (kilka wydań), Uprawnienia związków zawodowych, 1998; Przemiany prawa pracy początku stulecia a jego funkcje ochronne, 2002.

SAŁATA Elżbieta - ur. 12.06.1960 r. Zatrudniona w Politechnice Radomskiej. Wykształcenie mgr inż. chemik, Wyższa Szkoła Inżynierska w Radomiu - Wydział Materiałoznawstwa i Technologii Obuwia, 1985 r. doktor nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Bydgoszczy, 1998 r. Przebieg zatrudnienia: W latach 1986-1988 Centrum Kształcenia Ustawicznego jako nauczyciel; od 1986 roku do chwili obecnej Politechnika Radomska, najpierw jako asystent, a od 1999 roku adiunkt na kierunku Wychowanie Techniczne (od 2003 roku zmiana kierunku na Edukację Techniczno-Informatyczną) oraz wykładowca na studiach podyplomowych. Publikacje: Funkcje założone a rzeczywiste młodych nauczycieli akademickich, Radom 1999; Kompetencje zawodowe nauczycieli a problemy reformy edukacyjnej (red.), Radom 2001; Kształcenie praktyczne nauczycieli w szkole wyż-szej, Radom 2003, Sałata E., Zamkowska A., Ośko S. (red.); Odznaczenia: Brązowy Krzyż Zasługi - rok 2002.

SAMEK Andrzej, ur. 22.06.1924 r. Wykształcenie: studia w Akademii Górniczej w Krakowie - 1950 r., doktorat w Politechnice Krakowskiej - 1963 r. i habilitacja - 1967 r., tyt. prof. nadzw. - 1983 r., prof. zw. - 1991 r. Praca zawodowa: Politechnika Krakowska - 1973-78, Zakład Nowych Technik Nauczania 1970-73 r. (org. od podstaw), Zakł. Projekt. i Automatyz. Proc. Technol. - 1973 r. Publikacje: Projektowanie oprzyrządowania technologicznego, PWN Warszawa - Kraków 1976, Projektowanie procesów technologicznych, PK, Kraków 1981, 1986, Świat muszli, Wyd. Morskie,1976, Historia naturalna KAW 1994. Odznaczenia: Krzyż Kawalerski Odrodzenia Polski 1985, Medal Komisji Edukacji Narodowej 2001.

SAMLOWSKI Michael dr - ur. 24.08.1943 r. w Wiedniu. Studia zakończył w 1971 egzaminem państwowym w Hamburgu. Następnie podjął studia w dziedzinie pedagogiki porównawczej, ze szczególnym uwzględnieniem edukacji dorosłych (1971-1975). W latach 1971-1974 był członkiem specjalnej misji badawczej Badania Latynoamerykańskie na uniwersytecie w Hamburgu w dziedzinie "Teoria rozwoju". Następnie podjął badania programu edukacji dorosłych w ramach programu "Promocion Profesional Popular Rural Y Urbana des Servicio Nacional del Aprendizaje" w Kolumbii finansowane przez Niemiecką Komisję Badawczą. W latach 1976-1980 pracował jako pedagog w szkole średniej. W latach osiemdziesiątych kierował projektami: "Centro Experimental del Valle del Cauca" w Cali (Kolumbia) oraz na zlecenie IIZ/DVV Zintegrowana edukacja dorosłych w Kolumbii. Od 1998 r. pełni funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Współpracy Międzynarodowej Niemieckiego Związku Uniwersytetów Ludowych i jednocześnie jest odpowiedzialny za współpracę tej instytucji z Polską. Szczególnie wiele pracy włożył w rozwój lokalnych organizacji oświatowych w Sycynie, Szczebrzeszynie, Wieżycy i Końskich. Od 1999 r. dr Michael Samlowski jest wiceprzewodniczącym Europejskiego Stowarzyszenia Edukacji Dorosłych (EAEA). Jest wyróżniony Medalem im. prof. Janusza Górskiego Towarzystwa Wiedzy Powszechnej. Jako wiceprezydent EAEA wspiera rozwój europejskiej współpracy polskich organizacji oświatowych.

SARLEJA Teresa Zenona - ur. 25 września 1949 r. w Piotrkowie Trybunalskim. Zatrudniona od 1989 roku w Akademii Świętokrzyskiej w Kielcach, Filii w Piotrkowie Trybunalskim, na stanowisku adiunkta. Studia ukończyła na WSP w Krakowie. Tytuł dr. uzyskała w Instytucie Badań Edukacyjnych w 1980 r. Zatrudniona była przez Birks Sinclair and Associates Ltd Mountjoy Research Centre United Kingdom, za pośrednictwem BKKK w Warszawie, na stanowisku konsultanta. W latach 1980-1984 pracowała w WSP w Częstochowie na stanowisku adiunkta.
W latach 1984-1989 - w IKN ODN w Piotrkowie Tryb. na stanowisku adiunkta i kierownika Zakładu Pedagogiki i Psychologii. Od roku 1986 była zatrudniona w niepełnym wymiarze godzin w IKZ w Warszawie na stanowisku adiunkta. Prowadziła studia i badania naukowe na temat losów zawodowych, treści kształcenia, umiejętności uczenia się, postaw i orientacji życiowych młodzieży szkół zawodowych i wyższych oraz z zakresu metodologii badań pedagogicznych. Wyniki prowadzonych studiów i badań publikowała na łamach czasopism pedagogicznych i w pracach zbiorowych. Od września 2000 roku pełni funkcję sekretarza Rady
Społeczno-Programowej Stowarzyszenia Wszechnica Roztoczańska oraz od lutego 2001 roku funkcję sekretarza Rady Naukowo-Programowej Stowarzyszenia Oświatowców Polskich.

SCHMIDT Hermann W. Prof. jest międzynarodowej sławy ekonomistą i oświatowcem. W chwili obecnej pracuje jako konsultant międzynarodowy w dziedzinie rozwoju zasobów ludzkich oraz jako profesor na uniwersytecie w Duisburgu prowadząc wykłady na temat procesów planowania i ekonomiki kształcenia i doskonalenia zawodowego. W latach 1977-1997 Profesor Schmidt był prezydentem Federalnego Instytutu Kształcenia Zawodowego (BIBB) w Bonn i Berlinie. Przed objęciem tej posady, w latach 1971-1977 sprawował stanowisko dyrektora Departamentu Kształcenia Zawodowego w Federalnym Ministerstwie Edukacji i Nauki w Bonn. W latach 1995-2001 był członkiem Niemieckiej Rady Naukowej. Profesor Schmidt jest nadal członkiem wielu prestiżowych międzynarodowych stowarzyszeń,  takich jak: Akademia Edukacji w Moskwie, Międzynarodowa Rada Zarządzająca Programem Karier dla stanu Maine, Rada Doradcza Europejskiej Fundacji Szkoleniowej w Turynie, Rada Narodowego Centrum Edukacji i Ekonomii w Waszyngtonie oraz Rada Centrum Badań nad Innowacjami i Społeczeństwem w Santa Barbara w Kalifornii. Na jego dorobek naukowy składa się ponad 140 artykułów i książek poruszających kwestie krajowych i międzynarodowych systemów kształcenia i doskonalenia zawodowego.

SMIRNOW Igor Pawłowicz - doktor habilitowany nauk filozoficznych, profesor. Swoją karierę zawodową rozpoczął od pracy w przemyśle: konstruktor, mistrz zmiany, zastępca głównego mechanika. Następnie pracował jako kierownik zespołów zajmujących się kształceniem zawodowym i młodzieżą pracującą, instruktor w zespole ds. nauki, zastępca przewodniczącego Państwowego Komitetu ds. Edukacji (kurator Ogólnorosyjskiego Systemu Kształcenia Zawodowego). Od 1992 roku pełni funkcję dyrektora Instytutu Rozwoju Kształcenia Zawodowego Ministerstwa Edukacji w Moskwie. Organizator i Prezydent Rosyjskiej Akademii Kształcenia Zawodowego, korespondent zagraniczny Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy, członek Prezydium Komisji Nauk ds. Nagród Prezydenta Rosyjskiej Federacji, Przewodniczący Rady Redakcyjnej czasopisma Kształcenie Zawodowe, członek zarządu Pracodawców Federacji Rosyjskiej. Autor m.in. dwutomowej monografii Edukacja zawodowa w Rosji: podsumowanie i prognozy; Wprowadzenie do życia we współczesnym społeczeństwie.

SOKOŁOWSKI Ryszard Andrzej, (1928-2003) Wykształcenie: studia w AGH w Krakowie - 1951 r., UJ - 1966 r., doktorat na UJ - 1970 r., docent w IKN Warszawa oddz. w Krakowie.Praca zawodowa: 1951 - podejmuje pracę w Wojskowej Akademii Technicznej  w Warszawie, 1952 - w ZSZ i Technikum Mech. w Olkuszu, ZSZ i Technikum Bud. w Krakowie, został dyrektorem Technikum Mechaniczno-Elektrycznego zaocznego - 1959 r., Technikum Kinotechnicznego w Krakowie 1960-1962, Technikum Hutniczo-Mechanicznego i ZSZ nr 5 w Nowej Hucie 1962, AGH 1970-1991.
Promotor 340 prac magisterskich. Publikacje: przeszło 120 artykułów, komunikatów i opracowań badawczych oraz dydaktycznych: Przygotowanie młodzieży do studiów nauczycielskich - 1979; Praca - technika. Poradnik metodyczny - 1984 (współautor: Władysława Maria Francuz); Wprowadzenie do charakterystyki zawodowej nauczycieli pracy-techniki - 1989 (współautor: Franciszek Zywert); Kształcenie politechniczne. Metodologia i wyniki badań w szkołach podstawowych - 1990 (współautor: Władysława Maria Francuz); Raport z badań na temat: Praca-technika i praktyki uczniowskie w szkołach podstawowych - 1990;<
Odznaczenia: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski - 1988 r.

SPASOWSKI Władysław (28.02.1877-06.07.1941), filozof i pedagog. Studia w kraju i za granicą (Genewa i Berno), praca w resorcie oświaty, dyrektor Państwowych Kursów Nauczycielskich. Zwolniony w 1930 r. ze względu na ultralewicowe przekonania. Wśród innych publikacji dzieło: Wyzwolenie człowieka w świetle filozofii, socjologii pracy i wychowania ludzkości, 1933.

SPOCZYŃSKA Helena (1896-1968), Siostra Zetowa, nauczycielka, działaczka chłopska. Wykształcenie: gimnazjum 1914, studia na UJ w Krakowie - 1918. Praca zawodowa: udział w pracach plebiscytowych na Śląsku 1920, nauczycielka w Król. Hucie 1923, w czasie okupacji w pracach tajnego ZOR, później w Lipinach ośrodek tajnego nauczania i ruchu oporu, w 1945 rozpoczęcie budowy gimnazjum i Liceum w Lipinach, 1970 uroczyste nazwanie zespołu szkół zawodowych w Lipinach imieniem Heleny Spoczyńskiej. Publikacje: około 18 artykułów. (T. Nowacki: Życie pracowite Heleny Spoczyńskiej, Warszawa 2000).

STASZIC Stanisław, (05.11.1755-20.01.1826) wielki uczony, mąż stanu, minister, wiele obszarów nauki (statystyka, geografia, górnictwo, hutnictwo, organizacja nauki, organizacja przemysłu, analiza ustroju i analiza społeczna Polski), swoista antropologia w poemacie: Ród ludzki. Ojciec szkolnictwa zawodowego. Pod jego opieką powstawały uczelnie warszawskie zawodowe  i wyższe, jak Instytut Agronomiczny w Marymoncie, Szkoła Górnicza w Kielcach, Instytut Położnych, a także Uniwersytet Warszawski, Szkoła Przygotowawcza do Instytutu Politechnicznego. Główne publikacje: Uwagi nad życiem Jana Zamojskiego i Przestrogi dla Polski, 1972.

STOCHMIAŁEK Jerzy - od roku 1991 jest profesorem nadzwyczajnym w Akademii Pedagogiki Specjalnej (dawnej Wyższej Szkole Pedagogiki Specjalnej) w Warszawie, gdzie kieruje Zakładem Edukacji Dorosłych. Stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki uzyskał w roku 1979 na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki uzyskał w roku 1988 na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zainteresowania naukowo-badawcze i dydaktyczne koncentrują się wokół problematyki pedagogiki dorosłych - andragogiki pracy oraz pedagogiki społecznej i specjalnej. Publikacje: Praca dydaktyczna i rehabilitacyjna mistrza. Poradnik dla kadry kierowniczej spółdzielni inwalidów. COKS CZSI, Warszawa 1987; Mistrz przełożony i wychowawca. Wyd. IW ZZ, Warszawa 1987; Pedagogiczne aspekty kierowania. Wyd. Ossolineum, Wrocław - Warszawa 1988. Jest redaktorem kilkunastu prac zbiorowych, a m.in. książek: Problemy współczesnej edukacji w niemieckich i polskich opracowaniach. red. J. Stochmiałek. Wyd. ITeE. Warszawa-Radom 1995; Pedagogika wobec kryzysów życiowych. red. J. Stochmiałek, Wyd. ITeE, Radom 1998; Rozwój pracy socjalno-opiekuńczej. red. J. Stochmiałek. UŚ Filia w Cieszynie, Cieszyn 2000.

SUCHY Stanisław - 12.07.1932 w Bełzie woj. lwowskie. Uniwersyteckie studia wyższe ukończył w 1955 r. Pracę doktorską napisał pod kierunkiem prof. T. Nowackiego w 1977 r. Był nauczycielem w szkołach średnich i wyższych. W latach 1974-1993 pracował w Ministerstwie Oświaty i Wychowania jako (główny wizytator, zast. dyrektora, dyrektor i doradca ministra). Od 1993 r. pracował w Krajowym Urzędzie Pracy jako główny specjalista ds. szkolenia bezrobotnych. Od 1996 r. adiunkt w Wyższej Szkole Menedżerskiej w Warszawie; od 2002 r. prof. nadzwyczajny tejże szkoły. Specjalność naukowa: pedagogika pracy, edukacja dorosłych, zarządzanie zasobami ludzkimi. Aktualnie interesuje się problemami związanymi z zarządzaniem zasobami ludzkimi, kierowaniem zatrudnieniem i kompetencjami pracowników. Był członkiem Zespołu ds. edukacji dorosłych Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN a obecnie jest członkiem Rady Naukowej Związku Zakładów Doskonalenia Zawodowego i Stowarzyszenia Oświatowców Polskich. Swoje opinie i propozycje w zakresie kształcenia zawodowego młodzieży i dorosłych oraz szkolenia pracowników i bezrobotnych prezentował w ponad 80 artykułach. Jest autorem wielu publikacji książkowych m.in.: Edukacja pracowników, 1979; Dziś i jutro edukacji dorosłych, 1980; Jak zdobyć zawód i pracę, 1995; Szkolenie bezrobotnych i pracowników, 1997. Odznaczenia i nagrody: Krzyż Kawalerski Odrodzenia Polski, nagroda Ministra Edukacji Narodowej i wiele innych odznaczeń państwowych.

SYMELA Krzysztof Franciszekur.9.03. 1958 r. Zatrudniony w Instytucie Technologii Eksploatacji w Radomiu, Kierownik Zakładu Badań Edukacji Zawodowej. Wykształcenie: 1984 r. mgr inż. mechanik, Wyższa Szkoła Inżynierska w Radomiu - Wydział Mechaniczny, 1993 r. doktorat w zakresie pedagogiki w Instytucie Badań Edukacyjnych w Warszawie.Przebieg zatrudnienia: W latach 1984-1986 - praca w przemyśle w charakterze specjalisty ds. techniki w przedsiębiorstwach transportowych (STW oraz CZSP w Radomiu); Od 1987 r. kierownik Zakładu Badań Edukacji Zawodowej w Instytucie Technologii Eksploatacji w Radomiu; od 2001 r. Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP oraz Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP  - nauczyciel akademicki na kierunku pedagogika pracy; od 1995 r. (do chwili obecnej) Instytut Badań Edukacyjnych w Warszawie - wykładowca na studiach podyplomowych. Publikacje: Wdrażanie i ewaluacja modułowych programów szkolenia dorosłych Warszawa 1997; Kruszwicki W., Symela K. (red.): Poprawa jakości pracy szkoły. Program PHARE SMART Warszawa 1999; The principles of implementation and evaluation of modular programmes in training of adults Warsaw-Geneva-Radom 1999; Konstruowanie modułowych programów kształcenia zawodowego Radom 2000; Skuteczność kształcenia modułowego w Polsce w systemie szkolnym i pozaszkolnej edukacji zawodowej Radom 2001; Kwiatkowski S.M., Symela K. (red.): Standardy kwalifikacji zawodowych. Teoria. Metodologia. Projekty Warszawa 2001.
Odznaczenia: Medal Komisji Edukacji Narodowej.

Szajek Stanisław, ur. 28.10.1916. Wykształcenie: mgr filozofii z zakresu socjologii na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu - 1952 r., doktorat - 1961, habilitacja - 1969, tytuł profesora  - 1973. Praca zawodowa: Uniwersytet Warszawski - 1956-60, Pedagogiczny Ośrodek Metodyczny Szkolnictwa Zawodowego w Poznaniu 1952-59, Instytut Pedagogiki Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu - 1959, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Zielonej Górze 1973-92. Wypromował 719 magistrów i dyplomantów, 9 doktorów. Obecnie zatrudniony na stanowisku profesora w Wyższej Szkole Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu. Publikacje: 9 prac monograficznych, 165 artykułów i rozprawy, 25 prac zbiorowych: Znaczenie i realizacja nauczania przedmiotów ogólnokształcących w szkołach zawodowych, Poznań 1967, Kształcenie politechniczne a zawodowe, Warszawa 1970, Organizacja pracy dydaktycznej w SPR, Warszawa 1972, (pr. zb.), Metodyka kształcenia nauczycieli, Poznań 1974 (pr. zb.), Orientacja i poradnictwo zawodowe, Warszawa, System orientacji i poradnictwa zawodowego, Warszawa 1989.
Odznaczenia, m.in.: Krzyż Kawalerski,1966, Tytuł Honorowy "Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej",1984.

SZANIAWSKI Ignacy, (10.04.1909-1983) pedagog pracy. Wykształcenie: doktorat w Uniwersytecie Jagiellońskim - 1948 r., docent - 1955, profesor Uniwersytetu Warszawskiego - 1980. Praca zawodowa: nauczyciel 1928-1945, pracownik w Min. Spraw Zagr.- 1946-1950, kierownik katedry kształcenia politechnicznego i zawodowego - 1965-1969.
Publikacje: Pedeutologia jej rozwój i metody, 1938; Diesteweg i wiosna ludów, 2 wyd. 1950; Kształcenie politechniczne a praca ręczna,  1959; Humanizacja pracy a funkcja społeczna szkoły, 2 wyd., 1967; Model i metoda 1965; Zawód i praca między, diagnozą a prognozą, wyd. 2, 1976.

SZCZEPANOWSKI-PRUS Stanisław, (12.12.1846-31.10.1900), ekonomista, chemik i pedagog, współtwórca Towarzystwa Szkoły Ludowej. Zwolennik wychowania przez pracę. Publikacje: Myśli o odrodzeniu narodowym 1903, O polskich tradycjach w wychowaniu 1912.

SZCZERBA Iwan, ur. 27.09.1950 r. Wykształcenie: studia we Lwowskim Uniwersytecie Państwowym - 1972 r., doktorat 1981 r., habilitacja - 1993 r., tyt, prof. Lwowskiego Uniw. Państw., prof. nadzw. AP w Krakowie.

SZKLAR Arkady Hanonowicz - ur. 01.12.1949 roku w Mińsku. Rektor Republikańskiego Instytutu Kształcenia Zawodowego w Mińsku (01.01.1993). W 1972 r. ukończył Politechnikę Białoruską i uzyskał dyplom inżynier-mechanik, pedagog. Od 1974 do 1983 nauczyciel; zast. dyrektora ds. działalności naukowo-praktycznej - Szkoła Zawodowa Techniczna; 1983-1993 - dyrektor Instytut Technicznego w Mińsku. W 1994 r. uzyskał tytuł dr. nauk pedagogicznych; 1996 - tytuł docenta; 1997- stopień naukowy dr. hab.; 2000 - tytuł profesora. W roku 2001 wybrany zagranicznym członkiem Rosyjskiej Akademii Edukacyjnej. Od 1995 r. jest ekspertem Europejskiej Fundacji Doskonalenia w Turynie podległej Komisji Europejskiej.

SZLOSEK Franciszek - ur. 1.10.1943 r. w Buczkowicach k. Bielska-Białej. W 1974 r. ukończył Wydział Mechaniczny na Politechnice Warszawskiej. Doktorat uzyskał w 1984 r. w Instytucie Badań Pedagogicznych w Warszawie. Pracę habilitacyjną obronił w Instytucie Pedagogiki i Psychologii Oświaty Zawodowej Akademii Nauk Pedagogicznych w Kijowie w 1997 r. Obszar zainteresowań naukowych: pedagogika pracy, pedeutologia, dydaktyka przedmiotów zawodowych. Przez wiele lat był nauczycielem przedmiotów zawodowych, a następnie dyrektorem w Zespole Szkół Budowy Traktorów w Ursusie. W latach 1985-1990 pełnił funkcję kierownika Zakładu Przedmiotów Zawodowych w Instytucie Kształcenia Nauczycieli w Warszawie. W latach 1993-1999 adiunkt i prodziekan ds. nauki na Wydziale Nauczycielskim Politechniki Radomskiej. Współzałożyciel Wyższej Szkoły Umiejętności Pedagogicznych i Zarządzania i jej rektor w latach 1997-2000. Współzałożyciel Wyższej Inżynierskiej Szkoły Bezpieczeństwa i Organizacji Pracy w Radomiu i jej pierwszy rektor (2002 r.). Od 1 X 2000 r. do 30 IX 2003 prof. nadzwyczajny Akademii Świętokrzyskiej i kierownik Katedry Teorii Rozwoju Zawodowego. Obecnie prof. nadzw. Akademii Podlaskiej i zast. dyrektora Instytutu Pedagogiki ds. Nauki. W latach 1988-1991 był redaktorem naczelnym Szkoły Zawodowej. Publikacje: Kształcenie i doskonalenie nauczycieli przedmiotów zawodowych w wybranych krajach świata. WSiP, Warszawa 1992; Wstęp do dydaktyki przedmiotów zawodowych. ITeE, Radom 1995. Odznaczony Medalem Edukacji Narodowej.

SZTUMSKI Janusz Włodzimierz, ur. 9.05. 1930 r. Wykształcenie: mgr praw, UJ - 1952, mgr filozofii (logika), UW - 1955, doktorat UMK w Toruniu - 1963, habilitacja  w Toruniu - 1967, tyt. prof. nadzw. - 1974, tyt. prof. zw. - 1980. Praca zawodowa: UMK - 1955-1968, UŚl. - 1973, 1982, 1992, WSP w Częstochowie - 1977, Wyż. Szk. Nauk Społ. w Warszawie - 1981, Odznaczenia: 1976 - Krzyż Kawalerski OOP, 1986 - Krzyż Oficerski OOP, 1997 - Krzyż Komandorski OOP. Promotor: wielu magistrów 53 doktorów.
Publikacje - ponad 135, w tym 17 książek: Kształtowanie się i funkcjonowanie bodźców ekonomicznych i pozaekonomicznych wpływających na wydajność pracy w przemyśle na przykładzie wybranych przedsiębiorstw przemysłowych m. Torunia, Wyd. UMK, Toruń 1966; Problemy socjologii przemysłu, PWN, Warszawa - Poznań 1972; Materializm dialektyczny a współczesne nauki szczegółowe, (współautor Wiesław Sztumski), Książka i Wiedza, Warszawa 1977;  Socjologia w służbie pracownika, Instytut Wyd. ZZ, Warszawa 1986; Metodologiczne problemy systemowej analizy społeczeństwa, Wyd. UŚl, Katowice 1995; Socjologia pracy, Wyd. Górnośląskiej Wyższej Szkoły Handlowej, Katowice 1999;  Marketing polityczny, (współautor Mariusz Kolczyński), Wyd. Naukowe "Śląsk", Katowice 2000; Konflikty społeczne i negocjacje jako sposoby ich przezwyciężania, Wyd. Wydziału Zarządzania Politechniki Częstochowskiej, Częstochowa 2000.

« góra strony

Ś

Świętochowski Aleksander, (18.01.1849-25.04.1938) pozytywista, przedstawiciel myśli pozytywistycznej - praca jako najważniejszy czynnik rozwoju gospodarczego i społecznego. Wraz z Mikulskim « góra strony

T

TADEUSIEWICZ Grażyna - ur. 23.04.1945 w Piotrkowie Trybunalskim. Absolwentka Uniwersytetu Łódzkiego. Doktorat - 1985 r. w Instytucie Badań Pedagogicznych w Warszawie. Pracowała jako nauczyciel języka polskiego. W poradni wychowawczo-zawodowej i kuratorium zajmowała się orientacją i poradnictwem zawodowym. Jest pracownikiem Uniwersytetu Łódzkiego od 1983 r. Autorka programów studiów podyplomowych z zakresu Doradztwa Zawodowego i Nauczania na Odległość. Badania naukowe w zakresie pedagogiki pracy, pedeutologii, andragogiki i pedagogiki medialnej. Wykładowca pedagogiki pracy w wyższych uczelniach w Częstochowie, Łodzi, Warszawie. Promotor ponad 100 prac magisterskich i licencjackich z zakresu pedagogiki. Autorka 45 publikacji, w tym: Edukacja w Europie. PWN, Warszawa 1997. 

TOMASZEWSKI Tadeusz (1910-2000). Wykształcenie: studia we Lwowie, profesor psychologi. Praca zawodowa: UMCS w Lublinie, Uniwersytet Warszawski, pierwszy dyrektor Instytutu Pedagogiki, członek wielu międzynarodowych towarzystw naukowych. Publikacje: jedna z najlepszych rozpraw na temat badania pracy O porównywalności zawodów W: Socjologia zawodów (pod red. A. Sarapaty), Warszawa 1965; Automatyzm i świadomość w pracy produkcyjnej, Warszawa 1969; Struktura czynności produkcyjnych, Warszawa 1962; Praca zawodowa jako centralne pojęcie kształcenia zawodowego. W: Kształcenie zawodowe w służbie gospodarki i kultury narodowej, Warszawa 1978.

TREMPAŁA Edmund - ur. 16 listopada 1927 r. - Kościerzyn Wielki. Studia ukończył w 1961 r. na Uniwersytecie Warszawskim; tytuł doktora uzyskał w roku 1968; dr. habilitowanego w 1975. Tytuł prof. nadzw. w 1978, prof. zw. w 1990 r. W latach 1949-1961 był nauczycielem, a potem kierownikiem w szkole podstawowej w Bydgoszczy. W latach 1961-1969 zatrudniony był w Studium Nauczycielskim na stanowiskach (kierownika, wykładowcy i wicedyrektora). Od 1969 w WSN w Bydgoszczy pełnił funkcję dziekana, prorektora i rektora. Członek: Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN i Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego. Publikacje: Szkoła a edukacja równoległa (nieszkolna) w warunkach przemian w Polsce. WSP, Bydgoszcz 1994; Panorama pedagogiki społecznej. WSP, Bydgoszcz 1997; Trempała E., Cichosz M. (red.), Funkcjonowanie i kierunki rozwoju pedagogiki społecznej w Polsce. Wszechnica Mazurska, Olecko 2000. Odznaczenia i medale: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi, Medal Komisji Edukacji Narodowej.

TYMOWSKI Janusz (1902-1992) profesor mechaniki i budowy maszyn na Politechnice Warszawskiej, twórca politechniki telewizyjnej, przewodniczący Zarządu Głównego Naczelnej Organizacji Technicznej. Główny temat badań - kształcenie inżynierów, organizacja studiów i zagadnienia dydaktyki szkoły wyższej. Publikacje: Organizacja szkolnictwa wyższego w Polsce, 2. wyd. 1980, Problemy kadr wysoko kwalifikowanych 1982, Telewizja i kształcenie pracujących (red.) 1969.

« góra strony

U

UNWIN Lorna - profesor Kształcenia Zawodowego w Centrum Badań Rynku Pracy Uniwersytetu Leicester w Wielkiej Brytanii. Zajmuje się tematyką szeroko pojętych możliwości i wyzwań, jakie oferuje młodym ludziom współczesna edukacja i podejmowanie przez nich szkoleń zawodowych. Rezultatem przeprowadzenia przez nią 150. wywiadów z młodymi ludźmi było powstanie jej najnowszej publikacji Poglądy młodych ludzi dotyczące nauki, szkoleń i zatrudnienia - realizujących ich potencjał. Tematy zainteresowań naukowych profesor Unwin obejmują: kształcenie i szkolenie zawodowe, kształcenie dorosłych, kształcenie ustawiczne, edukację powyżej 16-go roku życia. Najważniejsze publikacje to wspomniana Unwin L. and Wellington J. (2000) Young People’s Perspectives on Education, Training and Employment: realizing their potential, London oraz Unwin L. Young People in the Marketplace, Milton Keynes Open University oraz mające dopiero się ukazać: Unwin L. Vocational Education for the workplaces of everyday life, London: Routledge/Falmer i Richardson, W. and Unwin L. "Education, Training and Employment 1950-2000: Policy Narratives", London: Routledge/Falmer.

UŹDZICKI Kazimierz Leon, ur. 5.11.1933. zatrudniony w Uniwersytecie Zielonogórskim na stanowisku pro­fesora zwyczajnego, gdzie pracował na różnych stanowiskach nieprzerwanie od 1972 roku do chwili obecnej i nadal pracuje jako profesor zwyczajny, Kierownik Katedry Pedagogiki Pracy.
Wykształcenie: studia w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Gdańsku 1965-69 - mgr pedagogiki, UG doktorat - 1974, inż. mechaniki w Wyższej Szkole Inży­nierskiej w Zielonej Górze 1977-79, habilitacja w Uniwersytecie im. Marcina Lutra Halle - Wittenberg 1979-1982, tyt. prof. nadzw. nauk humanistycznych - 1991, prof. zw. - 1997.
Zatrudnienie: Wyższa Szkoła Pedagogiczna Zielona Góra; Zakład Wychowania Tech­nicznego: 1972-82, Instytut Techniki 1982-2000; Katedra Pedagogiki Pracy od 2000, Uniwersytet w Halle 1985-86, Uniwersytet Techniczny w Cottbus 1991-92, Uniwersytet Brandenburski w Poczdamie 1991-92, Uniwersytet Szczeciński 1987-90, WSP Bydgoszcz 1993-94, WSP TWP w Warszawie od 1994 i nadal.
Publikacje: 246 prac w czasopismach zagranicznych i krajowych, 12 redakcji prac zbiorowych i inne. Rozwój szkolnictwa metalowego w wo­jewództwie zielonogórskim w okresie XXV-lecia PRL 1973; Kształcenie kadr dla przemysłu metalowego w województwie zielonogórskim w latach 1945-1970 1978; Untersuchungen zur wissenschaftliche-technischen Ausbildung der Fachlehrer ftir das Unterrichtsfach “Arbeit-Technik" unter der Anforderungen der neuen Konzeption der polytechnischen Bildung in der VR Polen 1982; Problemy kształcenia nauczycieli techniki. Studium porównawcze 1984; Kształcenie i doskonalenie nauczycieli przedmiotu praca-technika 1992, Kształcenie ekolo­giczne kandydatów na nauczycieli 1995.
Promotor: 1460 magistrów, 446 licencjatów, 8 doktorów.
Odznaczenia: Złota Odznaka ZNP 1975, Złoty Krzyż Zasługi 1975, Odznaka za Zasługi w Rozwoju Województwa Zielonogórskiego 1984, Medal Komisji Edukacji Naro­dowej 1984, Honorowa Odznaka Rzemiosła 1984, Krzyż Kawalerski 1985, Medal za Zasługi Postępu Pedagogicznego 1989, Złota odznaka i tytuł honorowy Ilonory Professional Fraternity for Education in Technology Uniwersytet Harwarda (USA) 1992; Lubuska Nagroda I stopnia, 5 nagród Ministra, 16 Nagród Rektora.

« góra strony

W

Warkocki Stanisław, ur. 3.03.1940 r. Wykształcenie: mgr inż. w WAT w Warszawie, doktorat - 1980 r., habilitacja - 1989 r., tyt. prof. nadzw. WSP w Krakowie. Praca zawodowa: Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Chemicznych w Krakowie - 1967 r., WSP w Krakowie -1990 r., AP w Krakowie - 1991 r.

WARLIKOWSKI Waldemar - ur. 16.08.1945 r. w Warszawie. Od 1996 r. pełni funkcję Prezesa Zarządu Głównego Związku Zakładów Doskonalenia Zawodowego. Tytuł magistra prawa uzyskał na Uniwersytecie Warszawskim. Od 1973 r. pracuje w Dzielnicowym Domu Kultury Mokotów na stanowisku kierownika. W 1974 r. podejmuje pracę w Centralnym Związku Spółdzielczości Pracy w dziale współpracy z zagranicą, a następnie od 1977 r. w Zarządzie Głównym Związku Zakładów Doskonalenia Zawodowego, gdzie jako specjalista - wizytator wykorzystuje swoje doświadczenie z działalności w ZHP w pracy wychowawczej wśród uczniów szkół Zakładów Doskonalenia Zawodowego, peł-niąc jednocześnie funkcję pełnomocnika prezesa Zarządu Głównego ZZDZ do spraw młodzieży. Pracując zawodowo uzyskuje kwalifikacje pedagogiczne oraz kończy Podyplomowe Studium Prawa Pracy. W roku 1995 obejmuje funkcję wiceprezesa Zarządu Głównego Związku ZDZ, a następnie w 1996 r. w wyniku wyborów zostaje prezesem Zarządu Głównego. Kierując działalnością Związku ZDZ szczególny nacisk kładzie na jakość procesu kształcenia realizowanego w placówkach Zakładów Doskonalenia Zawodowego. Doprowadził do tego, że ponad połowa ZDZ-tów posiada certyfikaty jakości z serii ISO 9000. Współpracując z Krajowym Urzędem Pracy przyczynił się do znaczącego udziału ZDZ w szkoleniu osób bezrobotnych. Wybitny organizator edukacji zawodowej. Współzałożyciel i dwukrotny przewodniczący Karty Porozumienia Organizacji Oświaty Dorosłych i współautor społecznego projektu ustawy o edukacji pozaszkolnej dorosłych. Za działalność społeczną i zawodową uhonorowany Srebrnym Krzyżem Zasługi i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz srebrną i złotą odznaką "Za Zasługi dla ZDZ".

WESOŁOWSKA Eugenia Anna, ur. 8.11.1929 roku w Wereszczynie. Ukończyła Liceum Pedagogiczne, następnie filologię polską w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie. W 1977 r. obroniła pracę doktorską i pracowała w Instytucie Programów Szkolnych jako sekretarz naukowy, a w latach 1981-1990 była kierownikiem Zakładu Kształcenia Dorosłych tego Instytutu. Następnie podjęła pracę w Instytucie Pedagogiki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, z którym związana jest do chwili obecnej. Od 1997 r. do chwili obecnej kieruje Zakładem Edukacji Ustawicznej i Pedagogiki Porównawczej tego Instytutu. W 1991 r. otrzymała tytuł doktora habilitowanego nauk socjologicznych ze specjalnością socjologia wychowania. Tytuł naukowy profesora otrzymała w 1996 roku. W 1998 r. została mianowana na stanowisko profesora zwyczajnego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Profesor Anna Wesołowska pracuje również w Szkole Wyższej im. Pawła Włodkowica w Płocku.
Jest współtwórcą kwartalnika Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego ,,Edukacja Dorosłych", który ukazuje się od 1993 roku, a także współtwórcą pierwszej w Polsce serii wydawniczej Biblioteka Edukacji Dorosłych. Od 2002 roku wydanych zostało 27 tomów.
Profesor Eugenia Wesołowska wypromowała ponad 300 magistrów, 7 doktorów. Jest autorką wielu publikacji o szerokim spektrum tematycznym: pedeutologia, dydaktyka, pedagogika pokoju i pedagogika porównawcza. Problemy dydaktyczne i wychowawcze w szkołach dla pracujących Warszawa, 1985; Współpraca między narodami i wychowanie dla pokoju: problemy społeczne i pedagogiczne Toruń, 1993; Uczestnicy procesu dydaktycznego Toruń 1994.

WENTA Kazimierz - ur. 16 XI 1937 r. w Swarzędzu. Zatrudniony w Uniwersytecie Szczecińskim i Wyższej Szkole Humanistycznej TWP w Szczecinie. Ukończył studia wyższe na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w 1967 roku. Pracę naukowo-dydaktyczną rozpoczął w 1971 w Wyższej Szkole Nauczycielskiej (Filia UAM w Poznaniu), na etacie st. asystenta w Międzywydziałowym Zakładzie Nowych Technik Nauczania (MZNTN). W 1975 roku uzyskał stopień naukowy dr. nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki w UAM w Poznaniu, a w 1994 roku stopień naukowy dr. hab. nauk humanistycznych w Uniwersytecie Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie na Wydziale Pedagogiczno-Psychologicznym.
W tym samym roku ukończył Podyplomowe Studia z Informatyki na UAM w Poznaniu. Cały czas jest zatrudniony na Uniwersytecie Szczecińskim (US), pełniąc kolejno funkcje: kierownika MZNTN (1979-1990), później kierownika Zakładu Metodyki Techniki i Informatyki (1994-1997) w Katedrze Edukacji Technicznej oraz prodziekana na Wydziale Matematyczno-Fizycznym US. Od 1997 roku jest profesorem na Wydziale Humanistycznym US, pełniąc funkcje: zastępcy dyrektora i dyrektora Instytutu Pedagogiki (1998-2002) oraz kierownika Zakładu Edukacji Informatycznej i Medialnej. W Wyższej Szkole Humanistycznej TWP w Szczecinie od 1997 r. jest kierownikiem Katedry Pedagogiki Społecznej (do 2003), a obecnie Katedry Pedagogiki Pracy. Kazimierz Wenta jest autorem ponad 250 artykułów naukowych opublikowanych w kraju i za granicą oraz kilku książek: Wzór osobowy obywatela Polski Ludowej i jej środowiskowe uwarunkowania (1978); Kształcenie i doskonalenie pedagogiczne nauczyciel akademickich (1988); Doskonalenie pedagogiczne młodych nauczycieli akademickich. Zarys procesu nabywania kompetencji naukowo-dydaktycznych (1992); Przemiany w doskonaleniu pedagogicznym młodych nauczycieli akademickich. Opracowanie raportów z badań w latach 1985-1990 z komentarzami do współczesnych trendów pedagogicznych (1994); Wprowadzenie do metodyki nauczania elementów informatyki w szkole (1997); Metodyka stosowania technik komputerowych w edukacji szkolnej (1999); Samouctwo informacyjne młodych nauczycieli akademickich (2003). Jest współautorem także takich opracowań jak: Wenta, P. Szymczak, W. Durka, Funkcje założone i realizowane Stowarzyszenia Elektryków Polskich (1998); K. Wenta, Z. Jankiewicz, W. Oleszak, Kształcenie i doskonalenie inspektorów pracy (2001), J. Gajda, S. Juszczyk, B. Siemieniecki, K. Wenta, Edukacja medialna (2002). Odznaczony: Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz Krzyżem Kawalerskim O O Polski.

WIATROWSKI Zygmunt Jerzy, ur. 14.04.1928. Wykształcenie: studia w WSP w Gdańsku - 1951 r., studia ped. w Gdańsku - 1961 r., doktorat - 1969 r., habilitacja - 1975 r., tyt. prof. - 1988 r. Praca zawodowa: nauczyciel i dyr. szkół średnich w woj. zielonogórskim, WSP w Bydgoszczy - 1974 r., założyciel pierwszego w Polsce Zakładu Pedagogiki Pracy - 1976 r., WSP TWP w Olsztynie - lata 90., Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna. Promotor: 20 doktorów.  Publikacje - 300, w tym 12 prac zwartych i 15 prac redakcyjnych: Kształcenie nauczycieli szkół zawodowych (z M. Godlewskim - 1971); Powodzenia i niepowodzenia szkolne pracujących (1975); Pedagogika pracy w zarysie (1980 i 1985 PWN); Nauczyciel szkoły zawodowej (1982,1987); Filatelistyka wśród dzieci i młodzieży (1988); Nauczyciel szkoły zawodowej - dawniej - dziś - jutro (1990 i 1993);  Podstawy pedagogiki pracy (1994,1997, 2000);  Myśli i działania pedagogiczne (2001); Myśli i działania filatelistyczne (2002);  Powodzenia i niepowodzenia zawodowe (2002). Bogata działalność filatelistyczna; współtwórca i kierowanie przez 10 lat Polską Akademią Filatelistyki, a od roku 2001 jej honorowy prezes. Autobiografia Myśli i działania filatelistyczne, 2002.
Odznaczenia: Krzyż Kawalerski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, 1988, Medal Komisji Edukacji Na­rodowej, 1975, Odznaka "Zasłużony Nauczyciel" oraz kilkanaście nagród Mi­nistra, Wojewody i Rektora, wszystkie najwyższe wyróżnienia Polskiego Związku Filatelistów.

WIECZOREK Tadeusz, ur. 2.08.1934 r. Wykształcenie: studia na Wydziale Pedagogicznym i Wydziale Historycznym UW - 1954-1959, doktorat w SGGW w Warszawie - 1963,  habilitacja na UJ - 1967, tyt. nauk. prof. nadzw. - 1974, prof. zw. - 1985 . Praca zawodowa: SGGW 1959-nadal, Międzywydzia­łowy Ośrodek Metodyczny Wyższych Szkół Rolniczych - 1969.
Publikacje: ponad 300 prac, w tym ok. 100 prac oryginalnych, ponad 30 książek i podręczników, m.in.: Oświatowa funkcja przysposobienia rolniczego, Warszawa 1966; Rozwój oświaty rolniczej w Polsce Ludowej (red.), Warszawa 1967; Zarys dziejów szkolnictwa rolniczego w Polsce do 1939 r. (Warszawa 1968), Kształcenie rolnicze w Polsce Ludowej (Warszawa 1972), Wkład Jadwigi Dziubińskiej w organizację i rozwój szkół rolniczych (Warszawa 1975), Elements of the structure and terminology of agricultural education in Poland (Paris 1984), Tendencje rozwojowe szkolnictwa rolniczego w Polsce (Warszawa 1990), Agricultural education, training and advisory services (Strasbourg 1996), Procesy dostosowawcze szkolnictwa rolniczego do warunków gospodarki rynkowej (red., Warszawa 1999).
Promotor 500 prac magisterskich, 15 przewodów doktorskich, recenzent w 12 przewodach habilitacyjnych.

WIERZBIŃSKI Stanisław, ur. 20.02.1935 r. Wykształcenie: studia w WSE w Krakowie, doktorat - 1974 r., habilitacja - 1993 r., tyt. prof. nadzw. AP. Odznaczenia: Złoty Krzyż Zasługi, 1987 r.

WILSZ Jolanta, ur. 19.01.1945 r,. profesor nadzwyczajny w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Częstochowie (Wydział Matematyczno-Przyrodniczy), kierownik Zakładu Dydaktyki Techniki, członek rzeczywisty Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy w Kijowie. Wykształcenie: mg inż. - Politechnika Częstochowska (1968), doktor nauk technicznych - Politechnika Częstochowska (1976), dr hab. nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki - Instytut Pedagogiki i Psychologii Kształcenia Zawodowego Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy (1997). Zatrudnienie: 1968-1990 - Politechnika Częstochowska, od 1990 - Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Częstochowie. Obszar działalności naukowej: problemy z zakresu pedagogiki pracy (edukacja, poradnictwo zawodowe, funkcjonowanie człowieka w procesie pracy, rozwój zawodowy) - prezentowane w ujęciu systemowym. Publikacje: Funkcje względnie stałych wartości sterowniczych człowieka w zarządzaniu, 1990; Mechanizmy samoregulacji w systemie kształcenia, 1996/97; Znaczenie niekształtowalnych cech osobowości człowieka w procesie kształ-cenia przedzawodowego, 1996.

WOJTASIK Bożena Elżbieta, ur. 17.09.1954 r. Wykształcenie: studia w UWr. - 1977 r., doktorat - 1992 r., habilitacja - 1998 r., tyt. prof. Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP - 2000 r. Praca zawodowa: Państwowy Zakład Dzieci Niewidomych Wrocław - 1978-1980; Ośrodek Szkolno-Wychowawczy, Wrocław - 1980-1982; Uniwersytet Wrocławski - 1982-1983; Poradnia Wychowawczo-Zawodowa, Wrocław - 1983-1986; Uniwersytet Wrocławski - 1986-2000. Publikacje: Wybór doradcy zawodu przez młodzież, rodziców i nauczycieli, Wrocławska Oficyna Wydawnicza 1993; Doradca zawodu. Studium teoretyczne z zakresu poradoznawstwa, Prace Pedagogiczne XCVIII Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 1993. Dodruk 1994; Warsztat doradcy zawodu. Aspekty pedagogiczno-psychologiczne, Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa 1997; Redakcja zeszytu naukowego: Z podstaw poradoznawstwa, t. 2, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1998; Podejmowanie decyzji zawodowych przez młodzież i osoby dorosłe w nowej rzeczywistości społeczno-politycznej (red.). Wyd. Instytut Technologii Eksploatacji, Wrocław 2001. Nagrody Rektorskie: 1988, 1993, 2001.

WOŁK Zdzisław Janusz, ur. 14.11.1952 r. Wykształcenie: studia w WSP - 1977 r., doktorat w UAM w Poznaniu - 1986 r., habilitacja w rosyjskiej Akademii Nauk Pedagogicznych - 1992 r., prof. Uniwersytetu Zielonogórskiego. Praca zawodowa: Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Zielonej Górze, obecnie Uniwersytet Zielonogórski, współpraca z ośrodkami naukowymi na Białorusi, w Finlandii, Niemczech i Rosji. Odznaczony medalem Komisji Edukacji Narodowej w 1999 roku. Autor ponad 120 prac naukowych. Publikacje: Kształtowanie kultury technicznej uczniów liceów ogólnokształcących, 1990; Kultura pracy, 2000; Uczaszczajasja mołodioż i rynok - wraz z J. Baksalarym, W. Polakowem i I. Sasową, 1994; Orientacje młodzieży warunkach gospodarki rynkowej (pr. zb.), 1995; Humanizm - Prakseologia - Pedagogika (pr. zb.), 1998; Edukacja dorosłych w perspektywie integrowanie się Europy (pr. zb.), 1999.

WOŹNIAK Ireneusz Paweł, ur. 11.07.1963 r. Wykształcenie: magister inżynier - Wyższa Szkoła Inżynierska w Radomiu, 1988 r.; doktor nauk humanistycznych - Instytut Badań Edukacyjnych w Warszawie, 1999 r. Przebieg zatrudnienia: asystent - Wyższa Szkoła Inżynierska w Radomiu (1988-89); nauczyciel - Publiczna Szkoła Podstawowa w Kowali (1989-95); asystent, następnie adiunkt - Instytut Technologii Eksploatacji w Radomiu (od 1995 r.). Wydane publikacje: Diagnozowanie potrzeb edukacyjnych powiatowego rynku pracy (red., współredaktor: Henryk Bednarczyk) - 2001, wznowienie 2003; Standardy kwalifikacji zawodowych i standardy edukacyjne. Relacje-Modele-Aplikacje (red., współredaktor: Stefan M. Kwiatkowski) - 2002.

WROCZYŃSKI Ryszard (29.03.1909-28.08.1987) pedagog społeczny i historyk wychowania, jeden z najwybitniejszych pedagogów polskich, uczeń Heleny Radlińskiej, rozbudowujący pedagogikę społeczną, członek rad redakcyjnych wielu czasopism, przewodniczący rad naukowych rozmaitych instytucji, uczestnik wielu konferencji międzynarodowych, profesor i kierownik katedry w UW, działacz ZNP, uwrażliwiony na problematykę pedagogiki pracy. Opublikował m.in.: Edukacja permanentna. Problemy - perspektywy. Wyd. 2. Warszawa 1976;  Pedagogika społeczna. Wyd. 4. PWN, Warszawa 1985.

WUJEK Tadeusz - (1927-2002). Studia pedagogiczne ukończył w 1952 r. na  Uniwersytecie Łódzkim. Doktorat uzyskał na Uniwersytecie Warszawskim w roku 1960; dr hab. 1969; tytuł profesora nadzwyczajnego w 1978 r. Przez wiele lat z powodzeniem łączył obowiązki pracownika naukowego z funkcjami dyplomatycznymi. Był docentem na Uniwersytecie Warszawskim w latach 1968-1978. Pełnił funkcję zast. dyrektora Instytutu Pedagogiki UW, kierownika Zakładu Pedagogiki Pozaszkolnej UW; kierownika Zakładu Pedagogiki Dorosłych. Równolegle był dyrektorem Instytutu Kultury Polskiej w Londynie (1962-1965). W latach 1971-1974 ambasador PRL w Libanie, Jordanii i na Cyprze. Członek kierownictwa Ministerstwa Spraw Zagranicznych w latach 1977-1981; ambasador PRL w Danii (1981-1984) i w Etiopii 1989-1992. Członek: Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN i współ-założyciel Stowarzyszenia Oświatowców Polskich. Był współtwórcą Karty Porozumienia Organizacji Oświaty Dorosłych. Publikacje: Wprowadzenie do pedagogiki dorosłych. PWN, Warszawa 1992; Wprowadzenie do andragogiki. ITeE, Radom 1996; Rozwój kształcenia zawodowego i oświaty dorosłych. ITeE, Radom, 1994; Odznaczenia: Krzyż Oficerski i Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal Komisji Edukacji Narodowej.

« góra strony

Y

Young Michael jest profesorem nauk pedagogicznych oraz dyrektorem Post-16 Research Centre w London Institute of Education. Współzarządza projektem dotyczącym kompleksowego uczenia się, stanowiącym część programu ESRC’s The Learning Society (uczące się społeczeństwo). Jego zainteresowania naukowe obejmują: socjologiczne aspekty dotyczące kwalifikacji w programach nauczania oraz uczenie się po zakończeniu obowiązkowej edukacji, programy nauczania dla szkół średnich i pomaturalnych, jak też ich powiązania z rozwojem technologicznym oraz zmianami w gospodarce, a także ewaluacje reform wprowadzanych w szkolnictwie wyższym. Jest autorem szeregu publikacji, m.in.: A curriculum for the 21st century: towards a new basis for overcoming academic/vocational divisions, B J Ed Studies 1993; Modularisation and outcomes: towards a strategy for unifying the post 16 curriculum. W J. Burke (red.) Outcomes and the Curriculum (Falmer 1995).

« góra strony

Z

ZIELIŃSKI Tadeusz, (1926-2003), prawnik, wybitny znawca prawa pracy. Przez niemal całe życie związany z Uniwersytetem Jagiellońskim. Ekspert NSZZ Solidarność. W latach 1988-1992 członek Komitetu Helsińskiego w Polsce. Członek - założyciel Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Rzecznik Praw Obywatelskich (1992-1996). Minister Pracy i Polityki Socjalnej w 1997 r. Przewodniczący Komitetu Nauk Prawnych PAN; Przewodniczący Komisji Kodyfikacji Prawa Pracy. Autor wielu prac naukowych i podręczników akademickich, z których najważniejsze to: Stosunek prawa pracy do prawa administracyjnego, 1997; Prawo pracy. Zarys systemu (cz. 1-3), 1986. W okresie tworzenia konstytucji zabiegał by prawa socjalne zyskały
w niej podobne gwarancje, jak wolność i prawa osobiste i polityczne.

« góra strony

Ż

ŻMIJA Józef, ur. 14.12.1932 r. Wykształcenie: inż. mech., WAT - 1956 r., mgr inż., WAT - 1958 r., doktorat, WAT - 1963 r., habilitacja - 1970 r., tyt. prof. nadzw. - 1975 r., prof. zw. - 1986 r.,  doctor honoris causa Politechniki Łódzkiej -  1997 r. Praca zawodowa: WSI w Radomiu - 1980-1981, WSP w Krakowie od 1994 r. Autor 25 patentów, promotor 32 prac doktorskich. Wśród wielu odznaczeń - OOP: Oficerski i Kawalerski, Złoty Krzyż Zasługi, Medal KEN.

« góra strony


« góra strony
Instytut Technologii Eksploatacji - Państwowy Instytut Badawczy w Radomiu, Copyright ITeE, 2008